8 stycznia 2025 r. w Warszawie odbyła się konferencja „85. Rocznica zbrodni niemieckiej w Szwedzkich Górach, 6 stycznia 1940 r. – By nie zapomnieć i nigdy więcej”. Wydarzenie zostało zorganizowane przez Biuro Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN oraz Stowarzyszenie Wolnego Słowa.
Dyrektor Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN Adam Siwek otworzył konferencje.
„85. rocznica niemieckiej zbrodni w Górach Szwedzkich jest okazją do refleksji nad zbrodniczą polityką Rzeszy Niemieckiej wobec Narodu Polskiego. (…) Kiedy stało się jasne, że II RP nie da się wykorzystać w niemieckich planach podboju Europy wyrok na Naród Polski został wydany.(…) Zagłada Narodu Polskiego rozpoczęła się jeszcze przed wybuchem II wojny światowej - preludium były represje wobec Polaków w Niemczech i Wolnym Mieście Gdańsk. Polska mniejszość była terroryzowana, a jej liderzy skrytobójczo mordowani.” – powiedział dyrektor Adam Siwek
Program spotkania:
„Niemiecki plan eksterminacji Polaków po 1 września 1939 r.” – Dr Anna Jagodzińska – historyk
„Warszawa 1939–1945. >Pierścień śmierci< (Wawer, Zielonka, Natolin, Palmiry, Las Kabacki)” – Adam Siwek – Dyrektor BUWiM IPN
„Szwedzkie Góry 6 stycznia 1940 – zbrodnia skryta tajemnicą” – Piotr Grzybowski – publicysta, historyk
Projekcja filmu dokumentalnego „Szwedzkie Góry. Ostatnie ogniwo”
Konferencja upamiętnia tragiczne wydarzenia sprzed 85 lat i ma na celu podtrzymanie pamięci o zbrodni niemieckiej w Górach Szwedzkich.
6 stycznia 1940 roku w Święto Trzech Króli, niemiecki okupant dokonał masowego mordu na Polakach w tzw. Górach Szwedzkich (obecnie dzielnica Warszawy - Bemowo). Rozstrzelanych zostało wówczas dziewięćdziesięciu sześciu polskich obywateli. Byli to najprawdopodobniej mieszkańcy różnych dzielnic Warszawy. Osoby te wcześniej aresztowano i osadzono w więzieniu przy ul. Daniłowiczowskiej 7, skąd przewieziono je na miejsce egzekucji. Zwłoki ofiar zostały zakopane w miejscu zbrodni. W 1947 r. szczątki ekshumowano i pochowano na cmentarzu wojennym w Palmirach.
Szczegóły zbrodni, która miała miejsce na terenie Gór Szwedzkich pod Warszawą wciąż są nieznane. Do dziś nie wiadomo, kim były ofiary i skąd dokładnie pochodziły, ani jaki był powód tej egzekucji
O filmie:
Tytułowe „Szwedzkie Góry”, znajdujące się na terenie warszawskiej dzielnicy Bemowo, są miejscem egzekucji Polaków z 6 stycznia 1940 roku. To część tzw. warszawskiego pierścienia śmierci. Nazwą tą określa się otaczające Warszawę miejsca straceń patriotów polskich. Należą do nich także Palmiry, Wawer i kilkanaście innych miejscowości. Kim były ofiary niemieckich okupantów? Spośród 96 osób zdołano dotychczas zidentyfikować tylko trzy. Dlaczego właśnie oni zginęli? Dlaczego wybrano Szwedzkie Góry i termin 6 stycznia? Co przechowali w swej pamięci mieszkańcy Wawrzyszewa, którzy byli świadkami tego mordu, którzy wskazali po latach jego miejsce? Film jest próbą odpowiedzi na te dramatyczne pytania, zarówno w rekonstrukcjach fabularnych, jak i w części dokumentalnej, przedstawiającej historyków i pasjonatów, którzy doprowadzili do przypomnienia i upamiętnienia tej okupacyjnej tragedii.
Scenariusz i reżyseria: Hanna Etemadi. Film powstał w koprudukcji z Instytutem Pamięci Narodowej Oddział w Warszawie.