Postanowieniem z dnia 17 lipca 2024 roku Sąd Okręgowy w Warszawie XVIII Wydział Karny, po rozpoznaniu zażaleń na postanowienie prokuratora Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Rzeszowie z dnia 24 listopada 2023 roku o umorzeniu śledztwa w sprawie decyzji podjętej w 1947 roku przez centralne władze państwowe o przymusowym wysiedleniu ludności z terenów południowo-wschodniej Polski w ramach akcji „Wisła” i przekazał sprawę tej Komisji do dalszego prowadzenia.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd Okręgowy zakwestionował stanowisko prokuratora, zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu o umorzeniu śledztwa, że działania ówczesnych władz państwowych, polegające na podjęciu decyzji o przeprowadzeniu wysiedlenia ludności z terenów południowo-wschodniej Polski w ramach akcji „Wisła”, nie wyczerpały znamion zbrodni komunistycznych i zbrodni przeciwko ludzkości.
Sąd Okręgowy w uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, iż w toku dalszego śledztwa należy dokonać kompleksowej oceny stanu faktycznego sprawy korzystając z „prac naukowych na temat „akcji Wisła” osób o największym dorobku naukowym w tym zakresie” i ponownie podjąć decyzję kończącą śledztwo.
Innych zaleceń, co do uzupełnienia materiału dowodowego w tej sprawie, Sąd nie sformułował.
Powyższe wskazania Sądu Okręgowego są dla prokuratora wiążące i zostaną w dalszym śledztwie wykonane, niezależnie od tego, że w toku dotychczasowego postępowania prokurator zapoznał się z licznymi pracami naukowymi autorów polskich oraz zagranicznych, tematyką których było przeprowadzenie „akcji Wisła”, co szczegółowo przedstawił w uzasadnieniu decyzji o umorzeniu śledztwa.
Sąd Okręgowy w Warszawie nie powiadomił prokuratora oraz wnoszących zażalenie o terminie posiedzenie i rozpoznał sprawę bez udziału stron.
Główna Komisja Ścigania Zbrodni
przeciwko Narodowi Polskiemu
Warszawa, dnia 12 sierpnia 2024 r.