Aktualności

40. rocznica śmierci ks. Jerzego Popiełuszki – działania Instytutu Pamięci Narodowej

19 października 1984 roku ks. Jerzy Popiełuszko odprawił swoją ostatnią Mszę św. w parafii Świętych Polskich Braci Męczenników w Bydgoszczy. Proboszcz parafii starał się przekonać księdza Jerzego, by ten nocował w Bydgoszczy. Popiełuszko – choć nie czuł się zbyt dobrze, był osłabiony i miał gorączkę – uparł się, by jechać do Warszawy. Nie chciał zawieść swoich parafian, nie zamierzał też samą obecnością narażać bydgoskiego proboszcza.

Świadkowie wspominają, że krótko przez odjazdem ksiądz Jerzy nałożył sutannę. Nie byłoby w tym nic dziwnego – wszak zdjął ją, udając się na spoczynek. Co jednak ważne, zrobił to z niezwykłym namaszczeniem. Gdy z wielką dokładnością dopinał każdy guzik, miał powiedzieć – „sutanna nieraz już ochroniła kapłana”.

Wsiedli do volkswagena golfa o numerze rejestracyjnym WUL2473. Waldemar Chrostowski, kierowca Popiełuszki, wspominał, że zaraz po wyjeździe z Bydgoszczy proponował księdzu, by ten się zdrzemnął. Kapłan uznał jednak, że jeszcze będzie czas na odpoczynek. Póki co – poświęcił się kontemplacji Tajemnic Różańcowych. Po skończonej modlitwie natknęło go, by oddać się wspomnieniom. Mówił o domu rodzinnym i dzieciństwie.

Była mniej więcej 21.30. Właśnie dojeżdżali do Górska pod Toruniem, gdy opowieść snutą przez księdza przerwało niepokojące zdarzenie. Chrostowski dostrzegł auto, które zdawało się ich śledzić. Okazało się, że to wóz milicyjny. Jeden z funkcjonariuszy dał znać latarką, by kierowca zjechał na pobocze. Po uzgodnieniu z księdzem Chrostowski zatrzymał się we wskazanym miejscu.

Funkcjonariusze zażądali dokumentów, po czym skierowali Chrostowskiego do radiowozu, gdzie mieli przebadać go pod kątem trzeźwości. Do badania nie doszło, bo nie to było celem interwencji. Patrol drogówki, który zatrzymał auto księdza, to w rzeczywistości przebrani w milicyjne mundury funkcjonariusze Służby Bezpieczeństwa: Grzegorz Piotrowski, Waldemar Chmielewski oraz Leszek Pękala.

Chrostowski, jak sam zeznał, został skuty kajdankami, po czym oprawcy zabrali się za księdza. Porywacze ogłuszyli go drewnianą pałką, wrzucili do bagażnika i ruszyli w kierunku Torunia.

19 października o 22.05 milicja przyjęła zgłoszenie o uprowadzeniu. O 22.45 funkcjonariusze byli na miejscu porwania w okolicach Górska, o 23.40 rozpoczęto poszukiwania z użyciem psa tropiącego. W tym czasie ksiądz Jerzy był już bity i torturowany. 30 października 1984 roku ciało ks. Jerzego zostało wydobyte z zalewu we Włocławku.

 

Działania Instytutu Pamięci Narodowej
w związku z 40. rocznicą śmierci ks. Jerzego Popiełuszki

 

Instytut Pamięci Narodowej w Warszawie (centrala i Oddział IPN w Warszawie)

Instytut Pamięci Narodowej w Białymstoku

  • 20 kwietnia 2024, godz. 18.00, Białystok – prezentacja wystawy  „Ks. Stanisław Suchowolec 1958–1989”, przygotowanej przez Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Białymstoku, towarzysząca mszy wraz z peregrynacją obrazu Matki Bożej Solidarności, poświęconego przez ks. Jerzego Popiełuszkę wraz peregrynacją relikwii Błogosławionego (organizator: parafia Najświętszego Serca Jezusowego  w Białymstoku);
  • 7 września 2024, Suchowola  –  obchody 40. rocznicy męczeńskiej śmierci bł. ks. Jerzego Popiełuszki. Współorganizatorzy: burmistrz Suchowoli, Fundacja „Dobro” im. ks. Jerzego Popiełuszki oraz Oddział IPN w Białymstoku; w wydarzeniu uczestniczyli: dyrektor Oddziału IPN w Białymstoku dr Marek Jedynak oraz naczelnik Oddziałowego Biura Edukacji Narodowej Urszula Gierasimiuk oraz pracownicy OBEN;

8.30–10.30 – przesłuchania półfinałowe do konkursu organizowanego przez Oddział IPN w Białymstoku, Fundację „Dobro” im. Ks. Jerzego Popiełuszki, Gminny Ośrodek Sportu i Turystyki w Suchowoli  pt. „Piosenką zło zwyciężaj”;

12.00 – msza święta przed rodzinnym domem ks. Jerzego w Okopach;

13.00 – finał konkursu „Piosenką zło zwyciężaj” i występ laureatów;

 – koncert „Psalmy Pokoju i Pojednania” (Biuro Wydarzeń Kulturalnych IPN);

Instytut Pamięci Narodowej w Bydgoszczy

Instytut Pamięci Narodowej w Gdańsku

Instytut Pamięci Narodowej w Katowicach

Instytut Pamięci Narodowej w Kielcach

Instytut Pamięci Narodowej w Krakowie

  • 17 października 2024 – tekst do „Dziennika Polskiego” na temat 40. rocznicy porwania ks. Jerzego Popiełuszki;
  • 27 października 2024, Nowy Targ, Ludźmierz – otwarcie wystawy „Dekalog ks. Jerzego”;
    • 12.00 – Rynek Główny w Nowym Targu – otwarcie wystawy poświęconej bł. ks. Jerzemu Popiełuszce przez Oddział IPN w Krakowie;
    • 13.00 – Bazylika Ludźmierska (Sanktuarium Matki Bożej Ludźmierskiej w Ludźmierzu) – uroczysta msza św. w 40 rocznicę męczeńskiej śmierci patrona NSZZ „Solidarność”;
    • 14.00 – przejście z bazyliki pod tablicę upamiętniającą pobyt ks. Jerzego Popiełuszki w Sanktuarium Ludźmierskim, składanie okolicznościowych wiązanek;
    • 14.30 – sala widowiskowa MCK w Nowym Targu – powitanie gości, przemówienia;
    • 15.00 – „Zło Dobrem Zwyciężaj” – spektakl ku pamięci bł. ks. Jerzego Popiełuszki;
    • 16.00 – „Wolność jest w nas” – koncert w wykonaniu „Studia Piosenki Septyma”.
  • 19 października 2024, Jeleśnia (pow. żywiecki) – wystawa „Dekalog ks. Jerzego” w formie cyfrowej prezentowana podczas rocznicowego spotkania;
  • 11 grudnia 2024, Kraków – debata na temat ks. Jerzego Popiełuszki i kapłanów niezłomnych, w której wezmą udział: Piotr Litka, dr hab. Łucja Marek, dr hab. Cecylia Kuta;

Instytut Pamięci Narodowej w Lublinie

  • 10 października 2024, godz. 9.00, Lublin – konferencja „Błogosławiony ks. Jerzy Popiełuszko, niezłomny duchowny, kapelan i męczennik”, organizowana wspólnie z Katolickim Uniwersytetem Lubelskim Jana Pawła II; w ramach wydarzenia odbędzie się lubelska premiera wystawy IPN „Dekalog ks. Jerzego. Wystawa o bł. ks. Jerzym Popiełuszce”; 
  • 15-18 października 2024, Lublin – „Święty Nieugięty” – działania edukacyjne prowadzone w Muzeum Solidarności (kościół św. Piotra Apostoła w Lublinie); każdego dnia pracownicy Oddziałowego Biura Badań Historycznych (dr Paweł Sokołowski oraz dr Marcin Dąbrowski) wygłoszą prelekcję dla młodzieży szkół średnich dotyczącą ks. Jerzego Popiełuszki w kontekście artefaktów zgromadzonych w Izbie Pamięci. W oparciu o prelekcje pracownicy Oddziałowego Biura Edukacji Narodowej przeprowadzą testy wiedzy wśród młodzieży biorącej udział w wspomnianych spotkaniach z pracownikami OBBH;

Instytut Pamięci Narodowej w Łodzi

Instytut Pamięci Narodowej w Olsztynie

Instytut Pamięci Narodowej w Opolu

  • 19 października 2024, Opole – przedstawiciele opolskiej delegatury IPN złożą kwiaty i zapalą znicze przed pomnikiem ks. Jerzego Popiełuszki, który znajduje się przed katedrą opolską;

Instytut Pamięci Narodowej w Poznaniu

  • 15 października 2024, godz. 15.15–16.30, Bydgoszcz – udział dr. Rafała Sierchuły w panelu dyskusyjnym „Każdy człowiek jest ważny i godny szacunku, ale ciągle istnieje pokusa dzielenia ludzi na kategorie, ważny nie ważny” podczas III edycji Kongresu bł. ks. Jerzego Popiełuszki w Bydgoszczy (organizator: Pomorskie Stowarzyszenie „Wspólna Europa”;
  • 16 października 2024, godz. 11.15–12.30, Włocławek – udział dr hab.  Elżbiety Wojcieszyk (IPN Poznań) w panelu dyskusyjnym „Nie możemy być społeczeństwem podzielonym, bo im bardziej społeczeństwo jest podzielone, tym łatwiej nim rządzić, tym łatwiej je skłócić i nim poniewierać” podczas III edycji Kongresu bł. ks. Jerzego Popiełuszki w Bydgoszczy (organizator: Pomorskie Stowarzyszenie „Wspólna Europa”;
  • 17 października 2024, godz. 10.20, Włocławek – wykład prof. dr. hab. Krzysztofa Brzechczyna „Czy pielgrzymka Jana Pawła II w czerwcu 1979 r. do Polski bezpośrednio przyczyniła się do Sierpnia 1980 roku? Próba analizy metodologicznej” podczas konferencji „»Prawdziwa wolność jest pierwszą cechą człowieczeństwa« – różne wymiary wolności od lat siedemdziesiątych XX wieku do chwili obecnej”; organizatorzy: Centrum Badania Historii „Solidarności” i Oporu Społecznego w PRL na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu oraz Urząd Marszałkowski Województwa Kujawsko-Pomorskiego;
  • 18 października 2024, Toruń – referat dr hab.  Elżbiety Wojcieszyk (IPN Poznań) „Duszpasterstwo Ludzi Pracy i Duszpasterstwo Rolników Indywidualnych – wsparciem Kościoła katolickiego dla organizujących się grup i środowisk opozycyjnych w latach osiemdziesiątych XX wieku” podczas konferencji „»Prawdziwa wolność jest pierwszą cechą człowieczeństwa« – różne wymiary wolności od lat siedemdziesiątych XX wieku do chwili obecnej. Ogólnopolska konferencja naukowa w 40. rocznicę śmierci błogosławionego ks. Jerzego Popiełuszki”; organizatorzy: „Centrum Badania Historii „Solidarności” i Oporu Społecznego w PRL” na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu oraz Urząd Marszałkowski Województwa Kujawsko-Pomorskiego (Urząd Marszałkowski Województwa Kujawsko-Pomorskiego);
  • 25 października 2024, godz. 11.00, Leszno – wykład popularnonaukowy dr. Piotra Grzelczaka, poświęcony sylwetce ks. Jerzego Popiełuszki „Nie można uśmiercić nadziei. Reminiscencje śmierci bł. ks. Jerzego Popiełuszki”, na zaproszenie ZR NSZZ „Solidarność” Wielkopolska Oddział w Lesznie (Miejska Biblioteka Publiczna im. S. Grochowiaka);
  • 30 października 2024, Konin – sesja popularnonaukowa „Wielkopolskie echa śmierci ks. Jerzego Popiełuszki i procesu jej sprawców”, współorganizowana przez IPN w Poznaniu;

Instytut Pamięci Narodowej w Rzeszowie

Instytut Pamięci Narodowej we Wrocławiu

  • 9 października 2024, godz. 9.00 i godz. 11.00, Świdnica – zajęcia edukacyjne „Ksiądz Jerzy Popiełuszko” (Przystanek Historia);
  • 21 października 2024, godz.17.00, Wrocław – debata „W cieniu zbrodni - 40 rocznica morderstwa bł. ks. Jerzego Popiełuszki” (ul. Szewska 37).

     

do góry