Historia z IPN
-
Artur Piekarz: Zatrzymanie i śmierć „Lufy”
Ppor. Henryk Wieliczko ps. „Lufa” – legendarny oficer 5. Brygady Wileńskiej – został zamordowany przez komunistów 14 marca 1949 r. w więzieniu na Zamku w Lublinie. Przez lata IPN poszukiwał jego szczątków. Udało się je odnaleźć dopiero w 2021 roku.
więcej -
Artur Piekarz: Bunkier „Uskoka”
W konspiracji działał od początku 1941 r. Wiosną 1944 r. zorganizował na terenie Obwodu AK Lubartów oddział partyzancki, podejmując działania przeciwko niemieckim siłom okupacyjnym. Po wkroczeniu Sowietów na Lubelszczyznę rozformował grupę, ale już pod koniec lata 1944 r., zagrożony aresztowaniem, podjął ograniczone działania z zakresu samoobrony.
więcej -
Kacper Awzan: Wielki nieobecny? Kościół w Poznaniu wobec Czerwca ʼ56
Chociaż w dokumentach bezpieki znajdziemy informację o zakonnikach błogosławiących pochód poznaniaków, choć szpitalny kapelan namaszczał umierających przynoszonych z pola walki, a władze usilnie starały się powiązać księży z „wypadkami” w stolicy Wielkopolski, to na pierwszy rzut oka mogłoby się wydawać, że w tych gorących czerwcowych dniach duchowni katoliccy stali z boku. Czy tak było w istocie?
więcej -
Marcin Jurek: „Black Thursday Bread Riots”. Reakcje brytyjskiej prasy na Poznański Czerwiec ʼ56
Rewolta poznańskich robotników z 28 czerwca 1956 r. odbiła się głośnym echem na łamach brytyjskiej prasy. Większość artykułów w zdecydowanym tonie piętnowała komunistyczne władze i brutalną pacyfikację protestu.
więcej -
Piotr Grzelczak: Poznański Czerwiec 1956. Miejsca pamięci
Rocznica Poznańskiego Czerwca 1956 jest okazją do bliższego przyjrzenia się Czerwcowym miejscom pamięci, rozumianym jednak dość szeroko: począwszy od pomników i pamiątkowych tablic, poprzez spuściznę naukową i literacką, na miejskim nazewnictwie skończywszy.
więcej -
Portal: Czerwiec '76
25 czerwca 1976 r. w odpowiedzi na drastyczną podwyżkę cen wielu artykułów żywnościowych w co najmniej 90 zakładach przemysłowych na terenie 24 województw rozpoczęły się protesty, w których uczestniczyło 70–80 tys. osób.
więcej -
Elżbieta Strzeszewska: Ostatni bój „Pilota”
23 czerwca 1950 r., w nierównej walce z żołnierzami Korpusu Bezpieczeństwa Publicznego i funkcjonariuszami bezpieki polegli członkowie patrolu Władysława Grudzińskiego ps. „Pilot”, należącego do oddziału Narodowego Zjednoczenia Wojskowego pod dowództwem st. sierż. Mieczysława Dziemieszkiewicza ps. „Rój”.
więcej -
Mikołaj Iwanow: Sowieccy dysydenci i Solidarność
Wprowadzenie w PRL stanu wojennego miało bezpośredni wpływ na politykę wewnętrzną w ZSRS, gdzie zaostrzono represje wobec dysydentów. Więzienia, zsyłki i wyrzucanie z kraju to elementy wspólnej strategii komunistów sowieckich i polskich, przeczuwających niechybny kryzys systemu i poszukujących skutecznych metod ratowania totalitarnego ustroju.
więcej -
Gergely Czókos: Tragedia Pétera Mansfelda
Był najmłodszą ofiarą represji, które dotknęły uczestników rewolucji 1956 r. Gdy go stracono, miał osiemnaście lat i jedenaście dni. W momencie popełnienia „przestępstw”, za które został skazany na karę śmierci, nie ukończył nawet siedemnastego roku życia.
więcej -
Wojciech Wichert: Wilhelm Stuckart – biurokrata niemieckiego ludobójstwa
Wpływowy sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych nazistowskich Niemiec, jeden z inicjatorów i twórców ustaw norymberskich, a zarazem typowy przykład technokratycznego „mordercy zza biurka” z „pokolenia bezwarunkowości”.
więcej