Instytut Pamięci Narodowej (archiwum) Historia z IPN

Imre Molnar: Kwatera 301 – panteon węgierskiego narodowego męczeństwa

Węgrzy także mają swoją „Łączkę”. To kwatera 301 Nowego Cmentarza na obrzeżach Budapesztu. Grzebano tu potajemnie ofiary komunistycznego terroru.

Jacek Wołoszyn: Strajk studentów i uczniów Lublina w styczniu 1947 r.

W Lublinie – w przeciwieństwie do innych miast – nie doszło do wystąpień młodzieży w związku z zakazem obchodów święta 3 maja w 1946 r. W styczniu następnego roku młodzi mieszkańcy miasta zorganizowali jednak strajk, który można uznać za jedną z największych manifestacji z ich udziałem na Lubelszczyźnie w latach 1944–1956.

Adam Chmielecki: WZZ Wybrzeża – pierwsza kompania kadrowa

W działalności ludzi ze środowiska Wolnych Związków Zawodowych Wybrzeża widać jak na dłoni prawdziwość hasła „bez Grudnia ’70 nie byłoby Sierpnia ’80”. To właśnie oni przez całą dekadę lat siedemdziesiątych byli motorem i katalizatorem przekucia pamięci o grudniowej zbrodni komunistycznej w nową energię i formułę protestów społecznych.

Joanna Lubecka: „Papa Eicke”. Twórca obozów koncentracyjnych

Uznany za zbrodniarza wojennego. Był pierwszym komendantem KL Dachau, dowódcą Dywizji Pancernej SS „Totenkopf”. Już w 1933 r. stworzył oddziały, które w przyszłości miały służyć w obozach koncentracyjnych...

Aleksandra Namysło: Pomoc rodziny Paszków i Godzieków zbiegłym więźniom żydowskim z marszu ewakuacyjnego z KL Auschwitz

Na skutek ofensywy wojsk Armii Czerwonej, 17 stycznia 1945 r. rozpoczęła się ewakuacja więźniów KL Auschwitz i jego podobozów. Pierwsza trasa piesza prowadziła przez miasta i miejscowości: Oświęcim – Pszczyna – Wodzisław Śląski. Ewakuowano nią około 25 tys. więźniów. Druga trasa obejmowała odcinki: Oświęcim – Tychy – Mikołów – Przyszowice – Gliwice.

„Złamanie szyfru Enigmy” – wystawa elementarna

Tomasz Ceran: Pierwszy Holocaust. Eksterminacja Żydów na Pomorzu i Kujawach w 1939 r.

Zabijanie przez Niemców ludności żydowskiej w okupowanej Polsce nie rozpoczęło się od uruchomienia komór gazowych w obozach koncentracyjnych. Od pierwszych miesięcy okupacji Żydzi byli rozstrzeliwani wraz z polską inteligencją i osobami chorymi psychicznie w dołach śmierci. Na Pomorzu i Kujawach było ich niewielu, dlatego niemiecki okupant podjął już wtedy decyzję o ich całkowitej eksterminacji.

Joanna Lubecka: Hitler jako człowiek religijny?

Adolf Hitler oficjalnie wielokrotnie podkreślał rolę chrześcijaństwa jako fundamentu państwowości niemieckiej. Prywatnie demonstrował pogardę dla chrześcijaństwa, a religię traktował instrumentalnie.

Krzysztof Pawluczuk: Polowanie na mieszkańców. Sowieckie zbrodnie w Miechowicach

Kiedy wraz z początkiem 1945 roku ruszyła na zachód ofensywa Armii Czerwonej w ramach operacji sandomiersko-śląskiej, rozpoczęła się gehenna ludności cywilnej zamieszkującej przed II wojną światową tereny należące do Niemiec. Do najtragiczniejszych epizodów „wyzwolenia” Górnego Śląska należy zbrodnia dokonana między 25 a 28 stycznia przez żołnierzy sowieckich na mieszkańcach Miechowic.

Włodzimierz Suleja: Czasy sejmokracji

Parlament odrodzonej Polski miał rozwiązywać problemy nie tylko najistotniejsze dla bytu państwa, ale i niezwykle skomplikowane. A że rozstrzygać chciał w praktyce o wszystkim, szybko okres jego przewagi w państwie nazwany został czasem „sejmokracji”.