Instytut Pamięci Narodowej (archiwum) Historia z IPN

Paweł Żołądek: Niemieckie zbrodnie wojenne we wrześniu 1939 r. w miejscowościach Torzeniec i Wyszanów

Już w pierwszych dniach wojny polska ludność cywilna padła ofiarą brutalnych represji ze strony Wehrmachtu. Znamienny jest przykład miejscowości Torzeniec i Wyszanów, w których zamordowano kilkadziesiąt osób.

Premiera notacji. Najstarszy Świadek Historii wspomina wrzesień 1939 r.

– Dużo przeszedłem, ale miałem szczęście. Na przykład nie słyszę i nie widzę dobrze, bo Niemcy zrzucili dwie bomby, które spadły ode mnie 1,5-2 metry. My przeżyliśmy, ale trzech Żydów stało obok, to wszystkich ich spaliło – mówił Tadeusz Lutak, żołnierz AK, uczestnik wojny obronnej w 1939 r., najstarszy żyjący czołgista Wojska Polskiego. Jego relacja właśnie ukazała się na portalu Opowiedziane.ipn.gov.pl.

Marcin Przegiętka: Inwazja Wehrmachtu na Polskę i zbrodnie niemieckich grup operacyjnych jesienią 1939 roku

Druga wojna światowa kosztowała życie ok. 5,9 mln obywateli Rzeczypospolitej. Zdecydowaną większość z nich stanowią ofiary III Rzeszy Niemieckiej, która 1 września 1939 r. zaatakowała Polskę bez wypowiedzenia wojny.

Artur Kuprianis: A więc wojna! Ćwiczenia obrony przeciwlotniczej i przeciwgazowej w Łodzi w styczniu 1939 roku

Wobec zbliżającego się wielkimi krokami starcia z Niemcami przeciętny Polak ze strachem myślał przede wszystkim o nalotach bombowych i gazowych atakach.

Sierpień 1980

Włodzimierz Suleja: Porozumienia

Porozumienia sierpniowo-wrześniowe były wynikiem ustaleń negocjacyjnych komisji rządowych i skupionych w Międzyzakładowych Komitetach Strajkowych reprezentacji robotniczych, wspieranych przez niezależnych ekspertów. Jako pierwsze, już 30 sierpnia, podpisano Porozumienie w Szczecinie.

90. rocznica odkrycia „Polskich Pompei”

W 1932 r. podczas prac pogłębiających koryto rzeki Gąsawki poziom wody w Jeziorze Biskupińskim obniżył się o kilkadziesiąt centymetrów, ujawniając rzędy ukośnych pali wbitych w brzeg półwyspu. Przez dłuższy czas wystające z wody pale nie wzbudzały niczyjej ciekawości. Dopiero rok później zainteresował się nimi lokalny nauczyciel, Walenty Szwajcer, który uznał znalezisko za dachy starożytnych domów. Szwajcer poinformował o swoim niezwykłym odkryciu prof. Józefa Kostrzewskiego, archeologa z Uniwersytetu Poznańskiego.

Sebastian Ligarski: Szczeciński strajk 1980 roku

O trzydziestu sześciu postulatach wysuniętych przez szczecińskich robotników (i nie tylko) w sierpniowe dni 1980 r. prawie się nie słyszy. A przecież to w Szczecinie podpisano pierwsze porozumienia z rządem, w których zawarto zapowiedź powołania związków zawodowych wolnych i niezależnych od władz.

Wojciech Kujawa: Antoni Pajdak. W obronie ludzkich praw

27 sierpnia 1955 r. powrócił do Ojczyzny, po dziesięcioletniej katordze w Związku Sowieckim, Antoni Pajdak – jeden z przywódców Polski Podziemnej.

Michał Siedziako: Szczecin 1980. Strajkowa codzienność

Strajki Sierpnia ’80 były zbiorowym doświadczeniem setek tysięcy ludzi. Jak przebiegały z perspektywy ich szeregowych uczestników? Przyjrzyjmy się temu zagadnieniu na przykładzie Szczecina – jednego z głównych ośrodków protestów „gorącego lata” 1980 r.