Historia z IPN
-
Jacek Jędrysiak: Za opór – marsz do wojska!
Wśród sporów o zasadność działań ekipy Wojciecha Jaruzelskiego w stanie wojennym gubi się pamięć o tym, że lata 1981–1983 nie były niechlubnym epizodem w szlachetnych poczynaniach, lecz stanowiły moment największej eskalacji w stałej, wieloletniej działalności represyjnej ludowego wojska wobec obywateli PRL.
więcej -
Wystawa „Leon Prauziński”
Wystawa „Leon Prauziński” została przygotowana przez Oddziałowe Biuro Edukacji Narodowej IPN w Poznaniu w ramach projektu wystawienniczego Biografie elementarne IPN. Na planszach wystawy przedstawiono podstawowe informacje dotyczące życia i działalności Leona Prauzińskiego – Powstańca Wielkopolskiego, a jednocześnie artystę-malarza będącego autorem wielu malowanych i rysunkowych scen batalistycznych z tego zwycięskiego zrywu Wielkopolan przeciwko niemieckiemu zaborcy. Na planszach wystawy przedstawiono m.in. dom rodzinny Prauzińskiego, jego działalność patriotyczno-niepodległościową przed i podczas Powstania Wielkopolskiego 1918-1919, udział w wojnie polsko-bolszewickiej, dorobek artystyczny oraz śmierć z rąk niemieckich oprawców w poznańskim Forcie VII w 1940 r.
więcej -
Kinga Hałacińska, Marzena Kruk: Historia Polski ukryta w dokumentach. Rozmowa z dyrektorem Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej
Prezes Janusz Kurtyka mawiał, że „Archiwum to serce Instytutu”, a prezes Karol Nawrocki dodaje, że to serce „uruchamia cały krwiobieg działania IPN”. Działalność całego Instytutu ma swoje korzenie w Archiwum, a dokładniej w zgromadzonych w nim dokumentach pokazujących zmagania narodu polskiego z dwoma totalitaryzmami – niemieckim nazizmem i sowieckim komunizmem.
więcej -
Paweł Kęska: Z pomocą dla „S” Bożena Laskiewicz
Jesteśmy w Londynie, w Polskim Ośrodku Społeczno-Kulturalnym. Rozmawiamy z Bożeną Laskiewicz, prezesem Fundacji Medical Aid for Poland. W latach osiemdziesiątych, kiedy po okresie Solidarności zapadła noc stanu wojennego, Fundacja wysłała do Polski ponad dziewięćdziesiąt trzydziestotodnowych tirów z pomocą medyczną. W kolejnych latach, do roku 1989, przyjechało kilkaset kolejnych tirów. Jak zaczyna się Pani historia?
więcej -
Kinga Hałacińska: Ewa Tomaszewska i jej działalność w Solidarności
W latach osiemdziesiątych jedna z bratanic, wówczas w wieku przedszkolnym, spytała mnie: „Czy ty musisz tak ciągle chodzić do tego więzienia? Nie lepiej pójść ze mną na spacer?” – wspomina Ewa Tomaszewska. Okres Solidarności stanu wojennego był dla niej czasem pięknym, choć trudnym. Przeciwstawiała się złu, tego uczył dzieci jej ojciec, Stanisław.
więcej -
Radosław Kurek: Pamiątki Franciszka Raese z internowania w czasie stanu wojennego
Wśród materiałów zgromadzonych w ramach projektu Archiwum Pełne Pamięci znajdują się m.in. pamiątki z okresu stanu wojennego. Jedne z najciekawszych przekazał Archiwum IPN w Krakowie w 2019 r. Franciszek Raese, działacz śląsko-dąbrowskiej „Solidarności”, który w 1982 r. został internowany w Zabrzu-Zaborzu.
więcej -
Radosław Szewczyk: Grudzień ʼ81 – śmierć w czołgu
W pierwszych dniach stanu wojennego w kilku miejscach Polski doszło do tragicznych w skutkach wypadków pojazdów wojskowych. Przyniosły one ofiary śmiertelne wśród niedoświadczonych, a także siłą wcielonych do armii żołnierzy.
więcej -
Mariusz Krzysztofiński: Solidarna z natury. Zofia Romaszewska
Pośród kobiet, które przeszły do historii oporu społecznego w Polsce i dziejów Solidarności, miejsce szczególne zajmuje Zofia Romaszewska. Wraz z mężem Zbigniewem (1940–2014) występowała w obronie ofiar komunistycznej dyktatury najpierw w Komitecie Obrony Robotników (potem KSS KOR), a następnie Solidarności.
więcej -
Anna Marcinkiewicz-Kaczmarczyk: Generałowie, którzy powrócili do powojennej Polski
Większość wojskowych wyższych stopni nie zdecydowała się na powrót do Ojczyzny i wybrała życie na obczyźnie. Spośród generałów służących w PSZ na Zachodzie do kraju wróciło dziewięciu. Po powrocie przyjmowali różne postawy – jedni współpracowali z komunistami, inni nie chcieli lub nie umieli dostosować się do panujących warunków.
więcej -
Wystawa „Stanisław Maczek”
11 grudnia 1994 r. w Edynburgu zmarł gen. Stanisław Maczek, urodzony pod Lwowem wybitny oficer Wojska Polskiego, uczestnik wojen z Ukraińcami i bolszewikami o niepodległą Polskę oraz wojny obronnej 1939 r. (dowodził zmotoryzowaną 10. Brygadą Kawalerii). Od 1942 r. dowódca 1. Polskiej Dywizji Pancernej, która wsławiła się podczas inwazji aliantów w Normandii w 1944 r. (m.in. odgrywając bardzo ważną rolę w kluczowej bitwie pod Falaise) i wyzwoleniem wielu miejscowości w Belgii (np. Ypres) i Holandii (np. Bredy).
więcej