Historia z IPN

Anna Wardzińska: Rodzina Spirów. Ocaleni żydowscy lekarze

W 1940 roku Miriam Spira osiedliła się w Chodorowie, gdzie rozpoczęła pracę w poliklinice. Na początku 1941 roku dołączyła do niej siostra Marta z mężem Rudolfem Goldbergerem, również lekarze. Dzięki wsparciu miejscowej rodziny Piaseckich całej trójce udało się szczęśliwie przetrwać wojnę.

Kwestionariusz dla pierwszego zgłoszenia zawodów leczniczych dotyczący Marty Spiry. Chodorów, 20 marca 1942 r. Fot. z zasobu AIPN

27 października 1916 r. w Rzeszowie urodziła się Marta Spira, córka Maurycego Spiry, stomatologa, i Miny Mahler. Dyplom lekarski otrzymała 6 lipca 1940 r. w Państwowym Instytucie Medycznym we Lwowie. Instytut Medyczny powstał, jako odrębna uczelnia, jesienią 1939 roku, po zajęciu Lwowa przez władze sowieckie, po wydzieleniu z Uniwersytetu Jana Kazimierza Wydziału Lekarskiego. Jej mężem był Rudolf Goldberger, także lekarz.

Siostra Marty – Miriam Spira – urodziła się 4 maja 1913 r. w Rzeszowie. W latach 1933/34-1938/39 studiowała medycynę na Uniwersytecie Jagiellońskim. Dyplom uzyskała 6 lipca 1940 roku w Państwowym Instytucie Medycznym we Lwowie, a 3 listopada 1945 roku na UJ w Krakowie. Po II wojnie światowej, powtórnie zamężna, nosiła nazwisko Berlin.

Mąż Marty – Rudolf Goldberger – urodził się 29 maja 1914 roku we Lwowie. Jego rodzicami byli: Władysław Goldberger, technik dentystyczny we Lwowie, i Sara Sprei, córka Jakóba, restauratora w Nowym Sączu, i Heleny Amster. Studia medyczne ukończył 13 czerwca 1939 roku na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie.

Przetrwać wojnę

W 1940 roku Miriam Spira osiedliła się w Chodorowie, gdzie rozpoczęła pracę w poliklinice. Na początku 1941 roku dołączyła do niej siostra Marta z mężem Rudolfem Goldbergerem. Oboje pracowali w szpitalu. W Chodorowie wynajmowali pokój w domu zaprzyjaźnionej rodziny Piaseckich.

Po wkroczeniu Niemców do Chodorowa i rozpoczęciu wywózek Żydów do obozu w Bełżcu, na jesieni 1942 roku, syn państwa Piaseckich, Leopold, przeprowadził Miriam Spirę do Machowej w powiecie Dębica. Uzyskał dla niej „aryjskie” papiery, dzięki którym Miriam przetrwała w ukryciu w Machowej do lata 1944 roku.

Czytaj więcej na portalu przystanekhistoria.pl

do góry