Instytut Pamięci Narodowej (archiwum) Komunikaty

[TEKST + AUDIO] 66. rocznica powstania Związku Wypędzonych

27 października 1957 r. organizacje wysiedleńcze działające w Republice Federalnej Niemiec utworzyły Związek Wypędzonych.

[TEKST + AUDIO] 60. rocznica śmierci Józefa Franczaka ps. „Laluś”

21 października 1963 r. w starciu z funkcjonariuszami komunistycznego aparatu bezpieczeństwa zginął sierż. Józef Franczak ps. „Laluś”, „Lalek”. Był jednym z najdłużej ukrywających się żołnierzy podziemia antykomunistycznego – aż 18 lat działał w terenie. Nigdy nie złożył broni, organizował zasadzki na funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej i wykonywał karę śmierci na zdrajcach narodu polskiego. Był ostatnim poległym w walce Żołnierzem Niezłomnym.

Prace w lasach zakrzewsko-palędzkich

Były oficer operacyjny Stasi z zarzutami za śmierć Polaka

Prokuratura w Berlinie oskarżyła byłego funkcjonariusza Ministerstwa Bezpieczeństwa Państwowego (Stasi) NRD o podstępne zamordowanie Czesława Kukuczki, który w 1974 r. próbował przedostać się na Zachód. Niezbite dowody winy Manfreda N. zebrał wcześniej Instytut Pamięci Narodowej.

[TEKST+AUDIO] 80. rocznica buntu w niemieckim obozie zagłady w Sobiborze

14 października 1943 r. w niemieckim obozie zagłady w Sobiborze wybuchło zbrojne powstanie, podczas którego uciekło z obozu około 300 więźniów. Większość uciekinierów później złapano i zabito. Wojnę przeżyło zaledwie 50 więźniów. Bunt jest uważany za jeden z najbardziej heroicznych epizodów oporu Żydów przeciwko Niemcom w czasie II wojny światowej. Sukces powstania więźniów zmusił Niemców do pospiesznego zniszczenia wszystkich dowodów związanych z tym miejscem. Zgodnie z ustaleniami Państwowego Muzeum na Majdanku, w obozie zagłady w Sobiborze zostało zamordowanych 180 000 Żydów.

[TEKST+AUDIO] 12 października 1963 r. w Warszawie odsłonięto ostatnie „dzieło” Franciszka Xawerego Dunikowskiego

Pomnik Żołnierza 1 Armii Wojska Polskiego został odsłonięty 12 października 1963 r. w 20. rocznicę bitwy pod Lenino, która była chrztem bojowym polskich jednostek podległych armii Związku Sowieckiego oraz początkiem szlaku bojowego tzw. ludowego Wojska Polskiego. W okresie PRL bitwa urosła do rangi symbolu, a jej rocznica była obchodzona jako Dzień Wojska Polskiego. Dopiero ustawa sejmowa z dnia 30 lipca 1992 r. przywróciła obchody Święta Wojska Polskiego w dniu 15 sierpnia, kiedy na przedpolach Warszawy zatrzymano Armię Czerwoną.

Otwarcie nowej siedziby Delegatury IPN w Opolu, 11 października 2023 r.

Dzisiaj, 11 października 2023 r. odbyło się uroczyste otwarcie nowej siedziby Delegatury Instytutu Pamięci Narodowej w Opolu z udziałem prezesa IPN dr. Karola Nawrockiego.

[TEKST+AUDIO] 9 października 1944 r. Heinrich Himmler, Reichsführer-SS, wydał rozkaz całkowitego zburzenia Warszawy

Od upadku powstania warszawskiego stolica Polski była sukcesywnie niszczona przez specjalne oddziały niemieckie. Niemcy wywozili z miasta wszystko, co przedstawiało jakąkolwiek wartość. Szacuje się, że z Warszawy wyjechało co najmniej 45 tys. wagonów z łupami. Następnie do akcji przystąpili żołnierze tzw. Brandkommando, do zadań których należało podpalanie budynków oraz saperzy, którzy wysadzali kamienice oraz wszystkie budynki przedstawiające znaczenie historyczne lub kulturowe. Wśród nich znalazł się Zamek Królewski, Pałac Saski, pomnik księcia Józefa Poniatowskiego, warszawska Katedra wraz z przylegającym doń kościołem oo. Jezuitów i wiele więcej. Warszawa została zniszczona najbardziej spośród miast europejskich w czasie II wojny światowej

Generał „Monter”, autor muzyki do „Marszu Mokotowa” i żołnierka batalionu „Zośka” w katalogach Biura Lustracyjnego IPN

W uzupełnionym katalogu osób inwigilowanych przez organy represji PRL znalazły się wpisy dotyczące bohaterów Powstania Warszawskiego. Zapraszamy Państwa do zapoznania się z ich krótkimi biogramami.

Ruszyło głosowanie czytelników w konkursie "Książka Historyczna Roku"

Jury 14. Konkursu „Książka Historyczna Roku” o Nagrodę im. Oskara Haleckiego nominowało 20 książek w dwóch kategoriach: „Najlepsza książka naukowa poświęcona dziejom Polski i Polaków w XX wieku” oraz „Najlepsza książka popularnonaukowa poświęcona historii Polski w XX wieku”. Od 2 do 31 października zwycięzców w tych kategoriach będą wybierać w głosowaniu internetowym również czytelnicy. Tytuły, które uzyskają najwięcej głosów dołączą do zwycięskich książek wybranych przez jurorów. Organizatorami Konkursu, który ma na celu popularyzowanie najnowszych dziejów Polski oraz krzewienie czytelnictwa książek historycznych, są: Instytut Pamięci Narodowej, Narodowe Centrum Kultury, Polskie Radio i Telewizja Polska.