Instytut Pamięci Narodowej (archiwum) Komunikaty

80 lat temu Armia Czerwona przekroczyła przedwojenną wschodnią granicę Rzeczypospolitej

Nocą z 3 na 4 stycznia 1944 r. w miejscowości Sarny na Wołyniu, wojska sowieckie przekroczyły przedwojenną granicę Polski. Rząd Rzeczypospolitej Polskiej na Wychodźstwie zadeklarował gotowość współpracy z Sowietami w walce z Rzeszą Niemiecką oraz wyraził nadzieję, że Związek Sowiecki uszanuje prawa i interesy RP i jej obywateli na zajmowanych terenach. Jednak wkraczająca Armia Czerwona nie zachowała się jak sojusznik, ale jak zdobywca i wróg, mordując, gwałcąc i grabiąc polskich obywateli, którzy sprzeciwiali się nadchodzącej czerwonej tyranii.

27 grudnia 1927 r. Polska i Związek Sowiecki zawarły porozumienie o wymianie więźniów politycznych

Wojna polsko-bolszewicka zakończyła się traktatem ryskim 18 marca 1921 r., a porozumienie z 27 grudnia 1927 r. było próbą obu stron, by polepszyć wzajemne stosunki i unormować sytuację polityczną po wcześniejszym konflikcie. W ramach tego porozumienia omówiono kwestie związane z wymianą więźniów politycznych, co miało być jednym z kroków ku poprawie relacji między Polską a ZSRS. Porozumienie grudniowe z 1927 r. miało ograniczone skutki, a relacje między Warszawą a Kremlem pozostawały złożone przez długie lata.

[TEKST + AUDIO] 76. rocznica wyroku w pierwszym procesie oświęcimskim

22 grudnia 1947 r. Najwyższy Trybunał Narodowy ogłosił wyrok w procesie członków załogi Auschwitz. Spośród 40 oskarżonych 23 osoby zostały skazane na karę śmierci.

Oświadczenie Instytutu Pamięci Narodowej w sprawie nieprawdziwych doniesień o udziale IPN w przygotowaniu filmu „Biała odwaga”

Wbrew informacjom, które pojawiły się w mediach, Instytut Pamięci Narodowej nie był w żaden sposób zaangażowany w proces powstawania filmu „Biała odwaga”.

[TEKST + AUDIO] 60. rocznica rozpoczęcia drugiego procesu oświęcimskiego

20 grudnia 1963 r. we Frankfurcie nad Menem ruszył proces oświęcimski nazywany w Polsce drugim (po procesie krakowskim z 1947 r.), a w Niemczech pierwszym. Na ławie oskarżonych zasiadło 21 esesmanów z załogi KL Auschwitz i jeden więzień funkcyjny (kapo).

Inwentarz archiwalny IPN w nowej odsłonie

25 lat temu, 18 grudnia 1998 r., Sejm RP przyjął ustawę o IPN, która stworzyła podstawę prawną do działalności pionu archiwalnego Instytutu. W związku z tą rocznicą została udostępniona nowa wersja strony internetowej, na której można korzystać z „Inwentarza archiwalnego IPN”.

[TEKST + AUDIO] 75. rocznica powstania PZPR

PZPR została formalnie utworzona w wyniku fuzji Polskiej Partii Robotniczej (PPR) i Polskiej Partii Socjalistycznej (PPS) 15 grudnia 1948 r. Scalenie to było częścią procesu tworzenia jednolitej partii rządzącej, której celem było zjednoczenie lewicowych sił politycznych w Polsce Ludowej. PZPR była strażnikiem wierności Polski wobec Związku Sowieckiego.

Akt oskarżenia przeciwko byłemu prokuratorowi Wojskowej Prokuratury Garnizonowej w Łodzi

[TEKST + AUDIO] 42. rocznica wprowadzenia stanu wojennego

13 grudnia 1981 r. gen. Wojciech Jaruzelski wprowadził w Polsce stan wojenny. W trakcie jego trwania internowano łącznie 10 131 działaczy związanych z „Solidarnością”. Życie straciło ok. 100 osób, w tym 9 górników z kopalni „Wujek” podczas pacyfikacji strajku. Komuniści wprowadzili stan wojenny, by złamać kręgosłup „Solidarności”, by stłumić polskie dążenie do wolności. Powrócili w ten sposób do represji masowych, charakterystycznych dla lat tzw. stalinizmu. Dokumenty dowodzą, że wprowadzając stan wojenny ekipa gen. Jaruzelskiego dążyła do utrzymania swojej władzy nawet za cenę krwi, prosząc Kreml o przysłanie pomocy wojskowej.

[TESKT + AUDIO] 80. rocznica zbrodni niemieckiej na Polakach w Grabówce

8 grudnia 1943 r., w podbiałostockiej wsi Grabówka Niemcy rozstrzelali ponad 250 Polaków w ramach odwetu za działalność polskiego podziemia zbrojnego. Była to jedna z najbardziej krwawych egzekucji podczas okupacji niemieckiej na Białostocczyźnie. Obecnie Grabówka jest miejscem pamięci narodowej ofiar niemieckich zbrodni popełnionych na mieszkańcach Białegostoku i regionu.