Instytut Pamięci Narodowej (archiwum) [TEKST+AUDIO] Ceremonia wręczenia medalu IPN Reipublicae Memoriae Meritum, dyskusja oraz wernisaż wystawy rzeźb Samuela Willenberga - Komunikaty

[RELACJA] Uroczystość wręczenia Medalu Reipublicae Memoriae Meritum Adzie Krystynie Willenberg

►Medal Reipublicae Memoriae Meritum dla Ady Willenberg

Medalem Reipublicae Memoriae Meritum Instytut Pamięci Narodowej honoruje tych, którzy działają na rzecz trwałego upamiętniania wydarzeń i postaci z historii Narodu Polskiego w latach 1917–1990 oraz wspierają IPN w działalności edukacyjnej, naukowej i wydawniczej. Medal dzieli się na trzy stopnie: złoty, srebrny i brązowy. Więcej: TUTAJ

Ada (Krystyna) Willenberg z d. Lubelczyk urodziła się w 1929 roku w Warszawie przy ul. Franciszkańskiej w rodzinie żydowskiej. Podczas wojny znalazła się w getcie warszawskim, z którego uciekła na stronę aryjską dzięki pomocy rodziny w 1942 roku. Pod fałszywym nazwiskiem – Krystyna Malinowska – przetrwała w domu rodziny Heleny Majewskiej. W 1946 roku w Łodzi poznała Samuela Willenberga, więźnia obozu śmierci w Treblince, uczestnika buntu tym obozie, powstańca warszawskiego, autora cyklu rzeźb ukazujących grozę Zagłady. Dwa lata później pobrali się, a w 1950 roku razem wyemigrowali do Izraela.  

Ada Willenberg w 2010 r. opublikowała wspomnienia z czasów wojny zatytułowane „Skok do życia”. Historia jej życia stała się podstawą do nakręcenia filmu historycznego „Skok do życia”, który otrzymał wyróżnienie na X Festiwalu Filmowym „Niepokorni, Niezłomni, Wyklęci” w Gdyni. Wielokrotnie powracała z mężem do Polski, gdzie brali udział w działaniach związanych z upamiętnianiem ofiar Holocaustu.

Ada Willenberg towarzyszyła mężowi w jego działalności edukacyjnej, po jego śmierci kontynuuje to dzieło. Jest znaną postacią w polskim życiu społecznym, m.in. działa na rzecz budowy pawilonu edukacyjnego Muzeum Treblinka, gdzie zgodnie z ostatnią wolą Samuela Willenberga ma być miejsce ekspozycji jego rzeźb.  

Dzięki jej inicjatywie rzeźby Samuela Willenberga w 2020 r. znalazły się w Polsce. Zaangażowała się w realizację projektu edukacyjnego IPN połączonego z ekspozycją rzeźb jej męża. Oprowadzała oficjalnych gości po wystawie, wzięła także udział w warsztatach edukacyjnych dla polskiej młodzieży. Brała udział w kolejnych odsłonach projektu IPN w różnych lokalizacjach na terenie Polski, m.in. podczas obchodów 80. rocznicy buntu więźniów w Treblince w 2023 r., gdzie wystawa IPN zaistniała w wersji plenerowej.

Za zaangażowanie i pomoc w realizacji statutowych celów Muzeum Treblinka została w 2002 r. uhonorowana, jako pierwsza osoba, medalem pamiątkowym „Zasłużony dla Muzeum Treblinka”. Zasiada w Kapitule Nagrody im. Marii i Łukasza Hirszowiczów. Członkini Międzynarodowej Rady Oświęcimskiej (IV kadencji).

►Dyskusja panelowa o roli spuścizny Samela Willenberga w kształtowaniu pamięci i edukacji historycznej

Po ceremonii wręczenia Medalu Reipublicae Memoriae Meritum Adzie Willenberg, w sali konferencyjnej Centralnego Przystanku Historia im. Prezydenta L. Kaczyńskiego odbyła się dyskusja panelowa z udziałem:

• dr hab. Karola Polejowskiego, zastępcy prezesa IPN
• Agnieszki Jędrzak, dyrektor Biura Współpracy Międzynarodowej IPN
• Adama Siwka, dyrektora Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN
• Ady Willenberg

Dyskusję poprowadził red. Krzysztof Świątek.

►Wernisaż nowej odsłony wystawy „Obraz Treblinki w oczach Samuela Willenberga

W związku z Międzynarodowym Dniem Pamięci o Ofiarach Holokaustu Instytut Pamięci Narodowej zaprasza do obejrzenia nowej odsłony wystawy „Obraz Treblinki w oczach Samuela Willenberga” w Centralnym Przystanku Historia IPN im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego w Warszawie (ul. Marszałkowska 107). Ekspozycję można obejrzeć do końca lutego 2025 roku. 

W styczniu 2020 roku pion międzynarodowy IPN zainicjował projekt wystawienniczo-edukacyjny na kanwie rzeźb Samuela Willenberga, sprowadzonych specjalnie na ten cel z Izraela. Wystawa została objęta Patronatem Narodowym Prezydenta RP Andrzeja Dudy z okazji Stulecia Odzyskania Niepodległości.

Rzeźby Willenberga, staraniem IPN, objechały całą Polskę. Pokazaliśmy je między innymi w miejscach pamięci – byłych niemieckich obozach zagłady. Warto przypomnieć unikatową odsłonę plenerową „Obrazu Treblinki w oczach Samuela Willenberga” na terenie Muzeum Treblinka w 80. rocznicę buntu więźniów w niemieckim nazistowskim obozie zagłady Treblinka II. W tym buncie brał udział Samuel Willenberg (1923–2016).

Ze względu na wielkość kolekcji i kwestie transportu, a także konieczność specjalnych zabezpieczeń, ta cenna spuścizna Holokaustu nie może dotrzeć wszędzie. Z myślą o szkołach, domach kultury i innych placówkach edukacyjnych w kraju i za granicą w tym roku stworzyliśmy planszową wersję wystawy, która składa się z 20 plansz w formie podświetlonych paneli lub roll-upów do wypożyczenia, a także do samodzielnego wydrukowania w wybranym formacie, w zależności od dostępnej przestrzeni. Oprócz paneli, w Centralnym Przystanku Historia im. Prezydenta L. Kaczyńskiego prezentowana będzie również część rzeźb.

Mamy nadzieję, że projekt wraz z zaproponowanymi przez naszych edukatorów warsztatami edukacyjnymi przyczyni się do upowszechnienia wiedzy o Holokauście, kształtując wrażliwość młodych ludzi. Zapraszamy Państwa do kontaktu z nami: international@ipn.gov.pl

Więcej:

📌 Centralny Przystanek Historia IPN im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego
      ul. Marszałkowska 107 (Metro Świętokrzyska)
      00-110 Warszawa

Kontakt dla mediów:

Rzecznik Prasowy IPN – Dyrektor Biura:
dr Rafał Leśkiewicz
tel. 602 322 362
rzecznik@ipn.gov.pl

AUDIO:

• Wernisaż nowej odsłony ekspozycji „Obraz Treblinki w oczach Samuela Willenberga" - Agnieszka Jędrzak, dyrektor Biura Współpracy Międzynarodowej IPN