SZANOWNI PAŃSTWO
Oddziałowe Biuro Edukacji Publicznej IPN w Katowicach zaprasza do udziału w warsztatach, lekcjach, debatach oksfordzkich i wizytach studyjnych. Zajęcia prowadzą, w oparciu o dokumenty archiwalne oraz z wykorzystaniem środków audiowizualnych, edukatorzy IPN oraz historycy prezentujący wyniki swoich prac dotyczących danego zagadnienia. Ofertę współpracy kierujemy zarówno do nauczycieli historii, jak i języka polskiego, wiedzy o społeczeństwie i religii. Lekcje są nieodpłatne i odbywają się w siedzibie katowickiego Oddziału IPN lub – w miarę możliwości – w poszczególnych szkołach, po wcześniejszym uzgodnieniu terminu.
DOTKNĄĆ HISTORII…,
czyli wyjazdowe warsztaty w miejscach historycznych wydarzeń
Aparat bezpieczeństwa Polski Ludowej I jego ofiary
Zajęcia w pomieszczeniach byłego Aresztu Milicji Obywatelskiej w Katowicach, ul. Kilińskiego 9 prezentują historię UB/SB oraz formy represji w systemie komunistycznym. Ponadto zwiedzanie ekspozycji o technikach inwigilacji społeczeństwa i pokaz filmu dokumentalnego. Czas trwania: od 2 do 5 godz. Szczegółowy program do uzgodnienia z prowadzącym.
Co kryją archiwa IPN?
Czy to prawda, że każdy ma swoją teczkę? Czy można wierzyć dokumentom pisanym przez funkcjonariuszy bezpieki? Na te i wiele innych pytań odpowiadają zajęcia, które odbywają się w Archiwum IPN w Katowicach przy ul. Józefowskiej. Uczestnicy otrzymują możliwość zapoznania się ze specyfiką dokumentów gromadzonych w IPN. Mają także okazję poznać warsztat pracy historyka – badacza najnowszej historii Polski. Czas trwania: ok. 3 godz. Temat realizowany w trzech wersjach (do uzgodnienia z prowadzącym)
• Operacyjne rozpracowanie figuranta ps. „Emisariusz”.
• Czego można dowiedzieć się z akt paszportowych?
• Powojenna rehabilitacja na Górnym Śląsku.
Porzućcie nadzieję, którzy tu wchodzicie – katowickie więzienie w latach 1939–1953
Jeden z najbardziej ponurych obiektów w centrum Katowic raz w miesiącu otwiera swoje bramy przed uczniami szkół ponadgimnazjalnych. W czasie zajęć w Areszcie Śledczym w Katowicach przy ul. Mikołowskiej mają oni szansę poznać historię obiektów oraz losy więźniów w okresie okupacji hitlerowskiej oraz więźniów politycznych w latach 1945-1953. Właśnie w tych latach katowickie więzienie było miejscem kaźni setek patriotów walczących o niepodległą Polskę. Czas trwania: ok. 3 godz.
ZOMO ruszyło! – 16 grudnia 1981 r. na KWK „Wujek”
Muzeum Izba Pamięci KWK „Wujek” w Katowicach – jedyne takie miejsce w Polsce, w którym można zobaczyć prawdziwe oblicze „mniejszego zła”, jakie wybrały władze PRL wprowadzając stan wojenny. Lekcje na temat „Solidarności” i stanu wojennego wzbogacone są o spotkanie z uczestnikami strajku. Ponadto możliwość obejrzenia filmów dokumentalnych, m.in. „Życiorys z bliznami”, „Lot kuli”, „Czarne serca”. Czas trwania: od 2 do 4 godz.
Oświęcim – wyjazd studyjny
Zajęcia przygotowujące uczniów do wizyty w Miejscu Pamięci I Muzeum Auschwitz-Birkenau poświęcone problematyce obozów koncentracyjnych I Holokaustu. Program wyjazdu obejmuje wizytę w Centrum Żydowskim I Synagodze Chewra Lomdej Misznajot, a następnie zwiedzanie terenu I obiektów byłego niemieckiego nazistowskiego obozu zagłady Auschwitz-Birkenau.
• Zajęcia „KL Auschwitz-Birkenau – kombinat śmierci” – odbywają się w szkole lub w siedzibie IPN w Katowicach na kilka dni przed planowanym wyjazdem. Czas trwania: 2 godz. lekcyjne.
• Wyjazd studyjny do Oświęcimia: wizyta w Centrum Żydowskim (1 godz.); zwiedzanie Miejsca Pamięci I Muzeum Auschwitz-Birkenau z przewodnikiem (3,5 godz.).
Fortyfikacje obronne 1939 r. na Górnym Śląsku
Objazd szlakiem zabytków polskiej I niemieckiej architektury militarnej z 1939 roku – to skuteczny sposób rozbudzenia zainteresowania problematyką drugiej wojny światowej. Warsztaty prowadzone we współpracy ze Stowarzyszeniem na rzecz Zabytków Fortyfikacji „Pro Fortalcium”. Czas trwania: od 4 do 6 godz.
HISTORIA – NIE TYLKO NA LEKCJACH HISTORII*,
czyli tematy, na które brakuje czasu w siatce godzin
Język polski
• Relacja bohatera – świadka jako źródło wiedzy o przeszłości – wrzesień 1939 r. na Śląsku.
• Losy Polaków wywiezionych do ZSRS w latach 1939–1945.
• Sztuka w służbie propagandy.
• Język wyrazem buntu, bohaterstwa, zniewolenia …
• Szedłbym do Was dzień i noc… Listy jako źródło wiedzy o losach deportowanego.
Wiedza o społeczeństwie
• Czy wojna usprawiedliwia łamanie praw człowieka? (na przykładzie Katynia oraz losów mieszkańców Górnego Śląska w latach 1939-1945).
• Prawo do łupów wojennych – rok 1945 r. na Górnym Śląsku .
• Manipulacja słowem i faktem – cenzura w PRL.
• Prawo i bezprawie stanu wojennego.
• Wyznaczniki totalitaryzmu w PRL.
Religia
• Stefan Wyszyński – prymas i polityk.
• Tysiąclecie czy Milenium – konfrontacja państwa z Kościołem rzymskokatolickim w 1966 r.
• Represje wobec duchowieństwa Kościoła katolickiego w systemach totalitarnych.
• Sanktuarium w Piekarach Śląskich pod nadzorem aparatu bezpieczeństwa.
Godzina wychowawcza
• Nasza wrażliwość na cierpienie drugiego człowieka – Katyń, Holokaust.
• Jak zachować człowieczeństwo w czasach zniewolenia?
• Idea sprawiedliwości społecznej w świetle 21 postulatów NSZZ „Solidarność”.
• W kolejce – o „zdobywaniu” towarów w PRL.
Historia
Historia Polski
• A więc wojna! – polski wrzesień 1939.
• Władzy raz zdobytej nie oddamy nigdy – narodziny systemu władzy komunistycznej w Polsce 1945–1948.
• Żołnierze wyklęci – antykomunistyczne podziemie zbrojne po 1944 r.
• Przełomowy rok 1956.
• Zabijanie słowa – oblicza cenzury w PRL.
• PRL – państwo totalitarne?
• Prześladowani i aparat terroru 1944–1989.
• Dzieje pewnego eksperymentu – gospodarka PRL.
Historia regionalna – Górny Śląsk i Zagłębie Dąbrowskie
• Śląski wrzesień 1939 roku.
• Wojenne losy Górnoślązaków 1939-1945.
• Życie codzienne i Zagłada Żydów Zagłębia Dąbrowskiego 1939–1945.
• Końca wojny nie było – Górny Śląsk w 1945 r.
• Obóz Pracy w Świętochłowicach – Zgodzie w 1945 r.
• Od sierpnia ’80 do grudnia ’81.
• ZOMO ruszyło! – 16 grudnia 1981 r. na kopalni „Wujek”.
Historia regionalna – Ziemia Częstochowska
• Wrzesień 1939 roku na ziemi częstochowskiej.
• Okupacyjna przeszłość Częstochowy 1939-1945
• Holokaust w Częstochowie.
• Częstochowa – ostatnia stolica Polskiego Państwa Podziemnego.
• Podziemie niepodległościowe na ziemi częstochowskiej 1945–1953.
• Jak wprowadzono stan wojenny w województwie częstochowskim?
• Stanisław Sojczyński „Warszyc” i Konspiracyjne Wojsko Polskie.
• Władze komunistyczne wobec Jasnej Góry i częstochowskiego Kościoła katolickiego.
• Bohaterowie podziemnej Solidarności w Częstochowie.
Historia regionalna – Podbeskidzie
• Wrzesień ‘39 roku na Podbeskidziu.
• Podziemie niepodległościowe na Podbeskidziu w latach 1939-1952.
*Czas trwania zajęć: 90 minut
DEBATY OKSFORDZKIE (zob. szczegóły w PDF)
Muzeum Śląskie w Katowicach oraz Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Katowicach zapraszają uczniów i nauczycieli szkół ponadgimnazjalnych do udziału w II edycji debat oksfordzkich poświęconych kluczowym zagadnieniom najnowszej historii Polski. Debaty odbywają się w Muzeum Śląskim w Katowicach, al. W. Korfantego 3. Udział grupy uczniów w debacie poprzedzony jest warsztatami poświęconymi danemu zagadnieniu.
Tematy i terminy
6 października 2011 r.
• PRL – państwo totalitarne?
3 listopada 2011 r.
• Gospodarka PRL. Czas sukcesu, czas porażki?
1 grudnia 2011 r.
• PRL – ZSRR. Sojusz czy podległość?
5 stycznia 2012 r.
• Zagłębie Dąbrowskie w Polsce Ludowej. Czerwone czy niepokorne?
1 marca 2012 r.
• Górny Śląsk – eldorado PRL?
19 kwietnia 2012 r.
• Zbrodnie systemu komunistycznego. Rozliczyć czy zapomnieć?
31 maja 2012 r.
• Polski rok 1989. Transformacja czy odzyskanie niepodległości?
Udział grup występujących w debacie jako mówcy poprzedzony jest specjalnymi warsztatami prowadzonymi przez historyków Muzeum Śląskiego i Instytutu Pamięci Narodowej. Organizatorzy udzielają także pomocy w zakresie literatury przedmiotu.
Informacje i ustalanie terminów zajęć:
Katowice
Kornelia Banaś, tel. 032 60 99 869,
e-mail: kornelia.banas@ipn.gov.pl
Andrzej Sznajder , tel. 032 60 99 872,
e-mail: andrzej.sznajder@ipn.gov.pl
Częstochowa
Sławomir Maślikowski, tel. 034 361 08 45,
e-mail: sławomir.maslikowski@ipn.gov.pl
Bielsko-Biała
Marek Łukasik, tel. 033 813 63 59
Oddziałowe Biuro Edukacji Publicznej
Instytutu Pamięci Narodowej w Katowicach
ul. Kilińskiego 9
40-061 Katowice