Aktualności

Otwarcie plenerowej wystawy elementarnej „Stanisław Mierzwa” – 28 stycznia 2025

Prezes Instytutu Pamięci Narodowej zaprasza na otwarcie plenerowej wystawy elementarnej pt. „Stanisław Mierzwa”. Wydarzenie odbędzie się 28 stycznia 2025 r. o godz. 13:00 przy ul. Krakowskie Przedmieście 64 w Warszawie, przed siedzibą Stowarzyszenia „Wspólnota Polska”.

Ekspozycja, przygotowana przez Archiwum IPN w związku z 120. rocznicą urodzin i 40. rocznicą śmierci Stanisława Mierzwy, przedstawia biografię tego wybitnego działacza ludowego, najbliższego współpracownika Wincentego Witosa, prawnika, zawsze myślącego kategoriami dobra Polski.

Stanisław Mierzwa urodził się 27 stycznia 1905 r. we wsi Biskupice Radłowskie. W 1934 r. ukończył prawo na Uniwersytecie Jagiellońskim. Z ruchem ludowym związany był od okresu studiów. Początkowo działał w Polskiej Akademickiej Młodzieży Ludowej i w Związku Młodzieży Wiejskiej RP „Wici”. W 1931 r. wstąpił do Stronnictwa Ludowego, a już w 1935 r. wybrany został do Naczelnego Komitetu Wykonawczego partii. Podczas okupacji niemieckiej współtworzył konspiracyjne SL „Roch” w Małopolsce. W październiku 1943 r. wszedł w skład Centralnego Komitetu Ruchu Ludowego SL. Jako przedstawiciel ludowców zasiadał w krakowskim Międzypartyjnym Komitecie Politycznym. Po utworzeniu w styczniu 1944 r. Rady Jedności Narodowej – substytutu podziemnego parlamentu – został jej członkiem. Aresztowany przez NKWD w końcu marca 1945 r. wraz z innymi przywódcami Polski Podziemnej, został w procesie szesnastu skazany na cztery miesiące więzienia. Na początku sierpnia wrócił do kraju, a w październiku rozpoczął praktykę adwokacką w Krakowie. Przystąpił do Polskiego Stronnictwa Ludowego, stając się członkiem władz tej największej siły opozycyjnej w kraju. W 1946 r. został aresztowany przez UB i skazany na 10 lat więzienia. Po zwolnieniu w 1953 r. wrócił do pracy w adwokaturze. Do końca życia był inwigilowany przez komunistyczny aparat represji. Poświęcił się działalności na rzecz upamiętnienia premiera Witosa – był m.in. inicjatorem utworzenia Muzeum Wincentego Witosa (otwartego w grudniu 1971). Stanisław Mierzwa zmarł 10 października 1985 r. w Krakowie. Pochowany został w Wierzchosławicach.

W związku z przypadającymi w 2025 r. rocznicami urodzin i śmierci Stanisława Mierzwy, poza wystawą elementarną, w Archiwum IPN przygotowany został album poświęcony temu wybitnemu działaczowi ruchu ludowego pt. „Stanisław Mierzwa (1905-1985)”. Promocja publikacji odbędzie się 8 lutego w rodzinnej wsi bohatera, Biskupicach Radłowskich.

Natomiast w rocznicę urodzin Stanisława Mierzwy, 27 stycznia, zapraszamy do wysłuchania podcastu na platformie Spotify. W rozmowie o działalności i dorobku Stanisława Mierzwy udział wzięła jego rodzina, w tym syn Wojciech, zastępca prezesa IPN dr Mateusz Szpytma oraz Radosław Kurek z krakowskiego Oddziału IPN, autor albumu.

do góry