Autorzy publikacji – Dirk Verbeke i Johannes Vande Voorde – wyruszyli wyzwoleńczym szlakiem żołnierzy gen. Maczka z lat 1944–1945, wiodącym przez Francję, Belgię, Holandię i Niemcy. Dotarli do bohaterów tamtych wydarzeń, dla których walka była odzwierciedleniem idei: „żołnierz polski bije się o wolność wszystkich narodów, ale umiera tylko dla Polski”. Pomimo wielkiej ofiary, jaką ponieśli, po wojnie nie mogli cieszyć się z życia w wolnej ojczyźnie.
Na ich skomplikowane losy zwrócił uwagę dr hab. Karol Polejowski, zastępca prezesa IPN:
– Walczyli o uwolnienie Europy i świata od niemieckiego totalitaryzmu, a po wojnie nie dane im było powrócić do zniewolonego przez komunistów kraju. Pozostali na uchodźstwie, w Belgii, Flandrii i Holandii. (...) Ich losy, mam nadzieję, również dzięki naszym wspólnym wysiłkom, przetrwają w pamięci przyszłych pokoleń.
Rozmowę z autorami poprowadził red. Rafał Dudkiewicz. W spotkaniu uczestniczyli dyplomaci: ambasador Francji Etienne de Poncins, ambasador Belgii Rik Van Droogenbroeck oraz Ellen Parker, druga sekretarz ds. politycznych Ambasady Brytyjskiej. Gościem specjalnym była Karolina Maczek-Skillen, wnuczka bohaterskiego dowódcy 1. Dywizji Pancernej.
Dyskusję zwieńczył koncert fortepianowy w wykonaniu Marie Francois.
Zaprezentowana publikacja wpisuje się w międzynarodowy projekt „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności”, prowadzony przez IPN od 2022 r. Uczestnicy dyskusji mogli zapoznać się z częścią wystawy pod tym samym tytułem, na której pokazano szlak bojowy dywizji gen. Maczka, ze szczególnym uwzględnieniem wyzwalanych przez Polaków terenów Belgii i Holandii.
Organizatorami spotkania były Instytut Pamięci Narodowej i Ambasada Belgii – Przedstawicielstwo Flandrii w Polsce.
Transmisja na kanale IPNtv
* * *
Jeden z autorów książki „Zapomniani bohaterowie. Śladami polskich wyzwolicieli: z Arromanches do Wilhelmshaven” – Dirk Verbeke, to były sekretarz belgijskiego Tielt, oswbodzonego przez polskich żołnierzy w 1944 r. Od wielu lat pielęgnuje pamięć o 1. Dywizji Pancernej. Był inicjatorem i kuratorem wystawy „Pancerne skrzydła”, powstałej przy współpracy z IPN. Dba o cmentarze i groby wojenne polskich wyzwolicieli we Flandrii. W 2021 r. prezes Instytutu dr Karol Nawrocki uhonorował go nagrodą „Świadek Historii”.