Wystawa „Cudzoziemcy w Powstaniu Warszawskim" opowiada losy odważnych obywateli innych krajów, którzy ochotniczo wsparli Polaków w walce o wolność. Wojenne losy rzuciły do Warszawy m.in. Brytyjczyków, Greków, Gruzinów, Holendrów, Francuzów, Czechów, Słowaków, Węgrów i Włochów. Wśród nich znaleźli się dezerterzy z Wehrmachtu i oddziałów kolaborujących z Niemcami, uciekinierzy z obozów jenieckich i obozów pracy, a także uwolnieni przez powstańców więźniowie. Ponadto doniosłą rolę odegrała pomoc lotników m.in. brytyjskich, australijskich, amerykańskich i południowoafrykańskich. Z powstańcami sympatyzowali również Węgrzy – sojusznicy Hitlera.
– Polacy nie byli sami tu w Warszawie w czasie Powstania Warszawskiego. Ta wystawa przypomina o 1835 lotnikach alianckich, którzy w czasie Powstania Warszawskiego zrzucili ponad 150 ton amunicji, medykamentów i żywności dla walczącej stolicy, aliantach z Australii, z Nowej Zelandii, z Kanady, ze Stanów Zjednoczonych i z Wielkiej Brytanii
– powiedział prezes IPN podczas otwarcia wystawy.
– Tutaj bił się 535. pluton Słowaków, który bronił polskiego Belwederu, bił się na Czerniakowie w czasie Powstania Warszawskiego. Należeli do niego nie tylko Słowacy, ale także Gruzini, Polacy i Ormianie. Polacy nie byli sami w czasie Powstania Warszawskiego, bo także Węgrzy posłuchali słów Miklósa Horthy'ego, który mówił, że chociaż Węgrzy są w czasie II wojny sojusznikami Niemiec, to jest to tylko chwilowy sojusz broni, a przyjaciółmi są Polacy
– dodał prezes IPN.
Ekspozycję będzie można oglądać do końca września 2024 r. Wystawę przygotowało Biuro Edukacji Narodowej IPN.
Miejsce: Dziedziniec Wielki Zamku Królewskiego w Warszawie
Autor: dr Marta Snarska
Konsultacje: dr Paweł Rokicki
Recenzja naukowa: dr Paweł Kosiński
Koncepcja i opracowanie graficzne: Biuro Edukacji Narodowej IPN
Na wystawie wykorzystano ilustracje pochodzące głównie z następujących źródeł:
Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej
Muzeum Powstania Warszawskiego
FORUM Polska Agencja Fotografów
Narodowe Archiwum Cyfrowe
Ambasada RP w Australii
oraz fotografie pochodzące z domeny publicznej
„Cudzoziemcy w Powstaniu Warszawskim" – wernisaż wystawy [REPORTAŻ]
* * *
Powstanie Warszawskie było największym zbrojnym wystąpieniem przeciwko niemieckiemu okupantowi podczas II wojny światowej. Zryw, rozpoczęty 1 sierpnia 1944 r., był dziełem działającej dotąd w konspiracji Armii Krajowej (AK), która stanowiła część Polskich Sił Zbrojnych i podlegała władzom polskim na uchodźstwie. AK miała na celu wyzwolenie stolicy Polski spod okupacji niemieckiej i powitanie wkraczających Sowietów w roli gospodarzy.