Wystawa „Siedem twarzy Sergiusza Piaseckiego” to niezwykła podróż przez życie i twórczość jednego z najbardziej fascynujących polskich pisarzy XX wieku. Składa się ona z dziewięciu paneli wystawowych, każdy z nich ukazuje inny etap życia Sergiusza Piaseckiego. Na planszach znajdują się także autorskie cytaty oraz krótkie opisy, które pomagają zrozumieć kontekst i znaczenie tych momentów w życiu Sergiusza Piaseckiego. Wystawa obejmuje okres służby wojskowej (kiedy kształtowały się jego poglądy i wartości), etap pracy w wywiadzie, lata spędzone w więzieniu (mające znaczący wpływ na jego życie i późniejszą twórczość), czas literackiej działalności, zaangażowanie w działalność konspiracyjną podczas II wojny światowej oraz ostatni etap życia, spędzony na emigracji daleko od ojczyzny.
Miejsce prezentowania wystawy nie jest przypadkowe, ponieważ to właśnie tam w okresie międzywojennym Sergiusz Piasecki przebywał w więzieniu. A w konsekwencji fatalnych warunków podupadł poważnie na zdrowiu i zachorował na gruźlicę. Te wydarzenia sprawiły, że przeszedł głęboką przemianę duchową, zaczął regularne czytać Pismo Święte i „Wiadomości Literackie”.
– To miejsce dało Sergiusza Piaseckiego Polsce i nam współczesnym. To na Świętym Krzyżu nauczył się języka polskiego, napisał trzy swoje powieści, wśród nich książkę „Kochanek Wielkiej Niedźwiedzicy”, która stała się polskim bestsellerem 1937 roku i została przetłumaczona na piętnaście języków.
(...) Święty Krzyż i ówczesne więzienie stworzyło go dla Rzeczpospolitej, pokazując głęboki, duchowy, ale też obywatelski i patriotyczny proces ówczesnej resocjalizacji
– powiedział prezes IPN podczas otwarcia wystawy.
W wernisażu wzięli udział o. Józef Wcisło – rektor Bazyliki Trójcy Świętej na Świętym Krzyżu, ppłk Jacek Lagierski – dyrektor Aresztu Śledczego w Kielcach, ppłk Przemysław Hajos – dyrektor Zakładu Karnego w Pińczowie, dr hab. Kamil Dworaczek – dyrektor Oddziału IPN we Wrocławiu, Marcin Marczak – zastępca dyrektora Oddziału IPN we Wrocławiu, dr hab. Tomasz Balbus – naczelnik Oddziałowego Archiwum IPN we Wrocławiu, dr Robert Piwko – naczelnik Delegatury IPN w Kielcach. Ekspozycję obejrzeli także podopieczni i wychowawcy Zakładu Karnego w Pińczowie.
Otwarciu wystawy towarzyszyły prelekcja dr. hab. Tomasza Balbusa poświęcona postaci Sergiusza Piaseckiego oraz zwiedzanie pomieszczeń dawnego więzienia.
Wystawa „Siedem twarzy Sergiusza Piaseckiego” będzie prezentowana na Świętym Krzyżu do końca wakacji.
-
Prelekcja dr. hab. Tomasza Balbusa, poświęcona postaci Sergiusza Piaseckiego Świętym Krzyżu –17 lipca 2024. Fot. Mikołaj Bujak (IPN) -
Prelekcja dr. hab. Tomasza Balbusa, poświęcona postaci Sergiusza Piaseckiego Świętym Krzyżu –17 lipca 2024. Fot. Mikołaj Bujak (IPN) -
Prelekcja dr. hab. Tomasza Balbusa, poświęcona postaci Sergiusza Piaseckiego Świętym Krzyżu –17 lipca 2024. Fot. Mikołaj Bujak (IPN) -
Dr Robert Piwko, naczelnik kieleckiej delegatury IPN (P) i dr hab. Kamil Dworaczek, dyrektor wrocławskiego IPN (L) –17 lipca 2024. Fot. Mikołaj Bujak (IPN) -
Prelekcja dr. hab. Tomasza Balbusa, poświęcona postaci Sergiusza Piaseckiego Świętym Krzyżu –17 lipca 2024. Fot. Mikołaj Bujak (IPN) -
Prelekcja dr. hab. Tomasza Balbusa, poświęcona postaci Sergiusza Piaseckiego Świętym Krzyżu –17 lipca 2024. Fot. Mikołaj Bujak (IPN)
* * *
Sergiusz Piasecki (1899–1964) – „enfant terrible” i zarazem cudowne dziecko polskiej literatury. Postać o wielu twarzach, często ze sobą niewspółgrających. Chuligan, przemytnik, człowiek kresowego półświatka. Nieprzejednany antykomunista i współpracownik wywiadu II RP. Pisarz, który „narodził się” w skrajnie trudnych warunkach więziennych. Aktywny żołnierz AK-owskiego podziemia podczas II wojny światowej. Osoba, która okres powojenny spędziła na emigracji. Współpracownik pism emigracyjnych, gorący i nieprzejednany przeciwnik reżimu komunistycznego i salonu literackiego w PRL-u. Oponent i polemista Czesława Miłosza po jego ucieczce. W końcu człowiek, który szeroko pojętej publiczności pozwolił się zapamiętać przede wszystkim jako autor brawurowej powieści „Kochanek Wielkiej Niedźwiedzicy”.
Polecamy:
- Film „Sergiusz Piasecki w oczach syna”. Jest to wywiad dr. Karola Nawrockiego z dr. Władysławem Tomaszewiczem, fizykiem, synem Sergiusza Piaseckiego. W rozmowie syn pisarza nie tylko rzuca nowe światło na literackie dokonania ojca, ale również dzieli się wspomnieniami o nim, ukazując go jako człowieka pełnego pasji, oddania dla idei niepodległościowych oraz jednostkę, która nie bała się podjąć trudnych decyzji w imię wyższych wartości.
- Audycję IPN „Sergiusz Piasecki” z cyklu „Portrety”, poświęconego postaciom, które odegrały ważną rolę w najnowszej historii Polski. O pisarzu opowiada dr hab. Tomasz Balbus (IPN) w rozmowie z gospodarzem cyklu – redaktorem Rafałem Dudkiewiczem.
- Panel dyskusyjny z udziałem zastępcy dyrektora Oddziału IPN we Wrocławiu Marcina Marczaka, dr. hab. Piotra Niwińskiego, ppłk dr. Ryszarda Oleszkowicza oraz dr. hab. Tomasza Balbusa.
- Sergiusz Piasecki, The Diary of a Red Army Officer
- Artykuł Marka Jończyka: Sergiusz Piasecki. Żołnierz i pisarz-antykomunista
- Artykuł Małgorzaty Misiak: Wolność według bohaterów prozy Sergiusza Piaseckiego
- Interdyscyplinarne Studia nad Życiem i Twórczością Sergiusza Piaseckiego – Wrocław, 21–22 marca 202
- Dyskusja o życiu i twórczości Sergiusza Piaseckiego – Warszawa, 3 lipca 2024
