Aktualności
Narodowy Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką – działania IPN w 2023
Narodowy Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką jest wyrazem hołdu dla tych, którzy w trudnym okresie okupacji niemieckiej, mimo grożącej kary śmierci, zdecydowali się pomóc współobywatelom narodowości żydowskiej. Instytut Pamięci Narodowej przygotował na ten dzień wiele propozycji. Zachęcamy do skorzystania z oferty i włączenia się w obchody
Instytut Pamięci Narodowej w Warszawie (centrala i oddział)
- 24 marca 2023, Warszawa – odsłonięcie tablicy upamiętniającej ks. Michała Kubackiego oraz ks. Jana Stanka, którzy podczas II wojny światowej pomagali osobom pochodzenia żydowskiego. Uroczystość odbędzie się w bazylice pw. Najświętszego Serca Jezusowego przy ul. Kawęczyńskiej 53 o godz. 10.00
- 24 marca 2023, Warszawa – obchody Narodowego Dnia Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką z udziałem dr. hab. Karola Polejowskiego, zastępcy prezesa IPN (organizowane przez Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wraz z Polskim Towarzystwem Sprawiedliwych Wśród Narodów Świata i Fundacją im. Rodziny Ulmów „SOAR”)
- 24 marca 2023, Warszawa – projekcja filmu „Matusia”, następnie dyskusja z udziałem zaproszonych gości: prof. Jana Żaryna – dyrektora Instytutu Dziedzictwa Myśli Narodowej i prof. Tomasza Ochinowskiego – historyka i psychologa, na temat pomocy udzielanej Żydom przez Polaków w latach 1939-1945. Spotkanie odbędzie się w sali parafialnej kościoła Wszystkich Świętych na Placu Grzybowskim
- 24 marca 2023, Warszawa – dyskusja „Sprawiedliwi – prawda i pamięć” o godz. 18.30 w kinie Atlantic oraz projekcja filmu „Matusia”
- 25 marca 2023, Warszawa – dyskusja pt. „Nieodrobiona lekcja historii: los dzieci żydowskich i polskich pod okupacją niemiecką na przykładzie dzieci uratowanych przez Irenę Sendlerową z getta warszawskiego i dzieci polskich więźniów obozu dla dzieci polskich w Łodzi przy ulicy Przemysłowej” z udziałem dr Martyny Grądzkiej-Rejak, dr. Artura Ossowskiego, s. Antonietty Frącek (Zgromadzenie Sióstr Franciszkanek Rodziny Maryi w Warszawie) i Eweliny Karpińskiej-Morek (Arolsen Archives – Międzynarodowe Centrum Badań Zbrodni Nazistowskich) oraz panel dyskusyjny: „Dzieci żydowskie i polskie – ich dramat podczas okupacji niemieckiej”. Spotkanie w ramach „Akademii Sprawiedliwych" Muzeum Polaków Ratujących Żydów podczas II wojny światowej im. Rodziny Ulmów w Markowej odbędzie się w Centrum Edukacyjnym „Przystanek Historia” im. Janusza Kurtyki w Warszawie o godz. 12.00
- 25 i 26 marca 2023, Warszawa – spektakl „Irena – historia o Irenie Sendlerowej” produkcji Teatru Muzycznego w Poznaniu. Wydarzenie to zostało objęte Patronatem Honorowym Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Andrzeja Dudy. Teatr Polski im. Adolfa Szyfmana, 25.03.2023 (sobota) godz. 19:00,26.03.2023 (niedziela) godz. 14:00 i 17:00. Więcej informacji na stronie teatru
- 26 marca 2023, Houston (USA) – uroczyste otwarcie Przystanku Historia w Houston połączone z prezentacją wystawy „Polacy ratujący Żydów w czasie II wojny światowej”
- marzec-maj 2023 – lekcje „Polacy ratujący Żydow w czasie II wojny światowej” dla klas VIII szkół podstawowych oraz uczniów szkół ponadpodstawowych
- marzec-maj 2023 – spacery edukacyjne poświęcone Polskim Sprawiedliwym wśród Narodów Świata
- „Za murami getta” Mobilna trasa pamięci (gra miejska) w aplikacji Action Track
- materiały edukacyjne z serii „Historie Poli i Poldka” – cz. 3: Narodowy Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką
- portal poświęcony rodzinie Ulmów
- wirtualna paczka historyczna
Instytut Pamięci Narodowej w Białymstoku
- 22 marca 2023, Białystok – warsztaty dla nauczycieli pt. „Pomoc Polaków Żydom pod okupacją niemiecką” organizowane wspólnie z Miejskim Ośrodkiem Doskonalenia Metodycznego w Białymstoku
- 24 marca 2023 – artykuły w „Kurierze Porannym” i „Gazecie Współczesnej” (z grupy Polska Press) pt.: „Tadeusz Czeżowski – pierwszy polski Sprawiedliwy wśród Narodów Świata” autorstwa Marty Kupczewskiej oraz „Podlascy Sprawiedliwi” autorstwa Pawła Kornackiego
- 24 marca 2023, Białystok – pokaz filmu „Matusia” w siedzibie Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Białymstoku (ul. Warsztatowa 1a)
- 27 sierpnia 2023, Lipsk – odsłonięcie tablicy upamiętniającej Annę i Stanisława Krzywickich oraz ich dzieci, uhonorowanych tytułem Sprawiedliwych wśród Narodów Świata
Instytut Pamięci Narodowej w Bydgoszczy
- 24 marca 2023, Bydgoszcz – wernisaż wystawy „Żegota” Rada Pomocy Żydom przed siedzibą delegatury IPN w Bydgoszczy
- 24 marca 2023, Bydgoszcz – pokaz filmu „Matusia” w sali konferencyjnej im. Mariana Rejewskiego delegatury IPN w Bydgoszczy
- 24 marca 2023, Bydgoszcz – wykład „Sprawiedliwi wśród narodów świata z woj. kujawsko-pomorskiego” w Centrum Nauki i Kultury Młyny Rothera
Instytut Pamięci Narodowej w Gdańsku
- 20 marca 2023, Malbork – dwa pokazy filmu „Matusia”
- 21 marca 2023, Starogard Gdański – pokaz filmu „Matusia”
- 23 marca 2023, Elbląg – dwa pokazy filmu „Matusia”
- 24 marca 2023, Gdańsk – pokaz filmu „Matusia”
- 24 marca 2023, Chmielno – uroczystość przy grobie Klementyny i Józefa Stencel, którzy przez całą wojnę ukrywali Żydówkę, Elsę Pintus
- 24 marca 2023, Pomieczyno – uroczystość przy grobie Moniki Szwertfeger, uhonorowanej tytułem Sprawiedliwej wśród Narodów Świata za ukrywanie Lusi Feinstock-Shimmel
- 24 marca 2023, Chojnice – uroczystość przy grobie Agnieszki i Piotra Góreckich, uhonorowanych tytułem Sprawiedliwych wśród Narodów Świata za ukrywanie sześcioletniej Chany Grabiny
- 24 marca 2023, Leśna Jania, pow. Starogard Gdański – uroczystość przy grobie Heleny i Józefa Malinowskich, uhonorowanych tytułem Sprawiedliwych wśród Narodów Świata za ukrywanie Deborah Shapira i Chasi Karpel
- 24 marca 2023, Gdynia – uroczystość przy tablicy poświęconej Karolinie i Mikołajowi Kmita, uhonorowanych tytułem Sprawiedliwych wśród Narodów Świata w kościele franciszkanów na Wzgórzu św. Maksymiliana w Gdyni
- marzec 2023, Zelgoszcz – prelekcja Mateusza Kubickiego „Zbrodnie niemieckie na terenie powiatu starogardzkiego”
- marzec/kwiecień 2023, Gronowo Górne k. Elbląga – pogadanka dla młodzieży Liceum Sztuk Plastycznych w Gronowie Górnym o Polakach ratujących Żydów, z uwzględnieniem powstania w getcie warszawskim
Instytut Pamięci Narodowej w Katowicach
Instytut Pamięci Narodowej w Kielcach
- 23 marca 2023 – audycje o Polakach ratujących Żydów w Radiu eM Kielce: dr Tomasz Domański będzie gościem rozmowy „Prawdę mówiąc” o godzinie 8.40 oraz programu „Historia na fali”, którego emisja rozpocznie się o godzinie 20.00
- 24 marca 2023, Kielce/Opatów – projekcja filmu „Matusia” oraz wykład wprowadzający „Życie za życie”. Wydarzenie dedykowane dla szkół. Spotkania odbędą się w Centrum Edukacyjnym IPN „Przystanek Historia” w Kielcach oraz Opatowskim Ośrodku Kultury
- 24 marca–12 kwietnia 2023, Kielce – prezentacja wystawy „Polacy ratujący Żydów w czasie II wojny światowej” na skwerze Stefana Żeromskiego w Kielcach
- marzec 2023 – warsztaty „Życie za życie” w Centrum Edukacyjne IPN „Przystanek Historia” w Kielcach
Instytut Pamięci Narodowej w Krakowie
- 15 marca 2023, Miechów – uroczystość upamiętniająca rodzinę Baranków, zamordowaną przez Niemców za pomoc udzielaną ludności żydowskiej
- 17 marca 2023, Przeworsk – Podkarpacka Resursa Kultury Pamięci w Muzeum w Przeworsku, godz. 16:00. W jej ramach odbędzie się wernisaż wystawy mobilnej, wypożyczonej z Muzeum Polaków Ratujących Żydów: „Czy można było im w tej samotności pomóc?” Ratowanie Żydów w okupowanej Polsce; wykład dr. Łukasza Mroza o Stanisławie Grocholskim; pokaz filmu „Echa ze strychu” (reż. Deborah Goodstein); wykład dr. Marcina Chorązkiego o prawnych i politycznych kontekstach ratowania Żydów pod okupacją niemiecką, wykład dr Wiesławy Sotwin o psychologicznych aspektach ukrywania i bycia ukrywanym oraz dyskusja z publicznością
- 20 marca 2023, Łańcut – o godz.11.00 i 12.00 wykłady w Miejskiej Bibliotece Publicznej dla młodzieży szkolnej i dorosłych wygłosi dr Marcin Chorązki o pomocy dla ludności żydowskiej w kontekście regulacji prawnych w Generalnym Gubernatorstwie i polityki władz niemieckich w stosunku do Polaków i Żydów
- 23 marca 2023, Kozłów, pow. miechowski – uroczystości upamiętniające rodziny Kucharskich i Książków zamordowane przez niemiecką ekspedycję karną za pomoc Żydom
- 24 marca 2023, Gruszów/Zaborów – złożenie kwiatów pod upamiętnieniami rodziny Szewczyków w Gruszowie oraz rodziny Mików i Tadeusza Jeża w Zaborowie, którzy udzielali pomocy ludności żydowskiej w czasie II wojny światowej. Upamiętnienia zostały ufundowane przez IPN
- 24 marca 2023, Kraków – złożenie kwiatów pod tablicą poświęconą Radzie Pomocy Żydom „Żegota” i głazem pamięci przy ul. Szerokiej
- 29 i 31 marca 2023 – pokazy filmu „Matusia” dla młodzieży szkolnej w Krakowie i Nowym Sączu. Projekcje zostaną poprzedzone prelekcjami historycznymi
Instytut Pamięci Narodowej w Lublinie
- 23 i 24 marca 20223, Krynice – prelekcja: „Sprawiedliwi z Lubelszczyzny – wybrane sylwetki”
- 24 marca 2023, Zamość – odsłonięcie tablicy poświęconej Stefanowi Sendłakowi, uhonorowanemu tytułem Sprawiedliwego Wśród Narodów Świata
- 24 marca 2023, Lublin – otwarcie wystawy „Samarytanie z Markowej. Ulmowie – Polacy zamordowani przez Niemców za pomoc Żydom” na ogrodzeniu przed budynkiem lubelskiego oddziału IPN (ul. Staszica 22A)
- 24 marca 2023, Lublin – projekcja filmu „Matusia” dla młodzieży z lubelskich szkół. Pokaz odbędzie się w sali konferencyjnej Oddziału IPN Lublin
- 24 marca 2023 – ogłoszenie konkursu dla szkół ponadpodstawowych „Sprawiedliwi z Twojej okolicy”, polegającego na przygotowaniu krótkiego nagrania video dokumentującego historię lokalnego Sprawiedliwego
Instytut Pamięci Narodowej w Łodzi
Instytut Pamięci Narodowej w Olsztynie
Instytut Pamięci Narodowej w Opolu
Instytut Pamięci Narodowej w Poznaniu
- 24 marca 2023, Brenno, gm. Wijewo, pow. leszczyński – złożenie kwiatów na wyremontowanym grobie Marii i Pawła Wojciechów. Maria Wojciech została uhonorowana tytułem Sprawiedliwej wśród Narodów Świata za pomoc udzieloną Walerii Strauss – Czeszce pochodzenia żydowskiego
- 24 marca 2023, Poznań – pokaz filmu „Matusia” w Przystanku Historia IPN w Poznaniu
- marzec/kwiecień 2023 – lekcje „Gdy ZOO stało się schronieniem dla ludzi – Antonina i Jan Żabińscy”
Instytut Pamięci Narodowej w Radomiu
- 23 marca 2023, Lublin – wykład dr. hab. Sebastiana Piątkowskiego oraz udział w panelu dyskusyjnym podczas spotkania promującego książkę Ryszarda Tyndorfa pt. „Wartime Rescue of Jews by the Polish Catholic Clergy”, poświęconą polskiemu duchowieństwu katolickiemu ratującemu Żydów. Spotkanie odbędzie się w Centrum Relacji Katolicko-Żydowskich KUL im. Abrahama J. Heschela w Lublinie
- 29 marca 2023, Warszawa – promocja tomu źródeł pt. Relacje o pomocy udzielanej Żydom przez Polaków w latach 1939-1945, t. 6: Białostocczyzna, Polesie, Nowogródczyzna, Wileńszczyzna w oprac. dr. hab. Sebastiana Piątkowskiego. Spotkanie promujące odbędzie się w Centrum Edukacyjnym „Przystanek Historia” im. Janusza Kurtyki w Warszawie
Instytut Pamięci Narodowej w Rzeszowie
- 15 marca 2023, Przemyśl – wykład „Polacy ratujący Żydów na ziemiach polskich” w Pedagogicznej Bibliotece w Przemyślu
- 20 marca 2023 – w audycji Iwony Kosztyły „Pamięć Zapisana” w Radio Via dr Wojciech Hanus opowie o rodzinie Ulmów i innych Polakach ratujących Żydów w dawnym woj. lwowskim
- 24 marca 2023, Markowa, godz. 12.00 – centralne obchodzy dnia pamięci w Markowej, podczas których zostaną odsłonięte kolejne tabliczki z nazwiskami na ścianie Pamięci Muzeum. W uroczystościach weźmie udział prezydenr RP Andrzej Duda, który wręczy powołania w skład komitetu obchodów beatyfikacji rodziny Ulmów. Dalszy program obchodów obejmuje m.in.: złożenie wieńców przed pomnikiem rodziny Ulmów w Sadzie Pamięci, seminarium związane z dziedzictwem rodziny Ulmów, modlitwę przy grobach rodzin ratujących Żydów w Markowej (pochowanych na cmentarzu parafialnym) i mszę w kościele pw. św. Doroty
- 24 marca 2023, Rzeszów – projekcja filmu „Matusia” w kinie „Zorza” o godz. 17.00
- 24 marca 2023, Rzeszów – koncert z okazji Narodowego Dnia Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką w Filharmonii Podkarpackiej im. Artura Malawskiego w Rzeszowie. Współorganizatorami są IPN Oddział Rzeszów i Podkarpacki Urząd Marszałkowski. Więcej informacji na stronie filharmonii
- 25 marca 2023, Houston (USA) – zajęcia edukacyjne w Polskiej Szkole przy parafii pw. Matki Boskiej Częstochowskiej w Houston (Our Lady of Czestochowa Church) nt. Polaków ratujących Żydów w czasie II wojny światowej. Zajecia poprowadzą dr hab. Dariusz Iwaneczko i dr Marcin Bukała
- 5-31 marca 2023, Rzeszów – prezentacja wystawy „Sprawiedliwi wśród Narodów Świata. Pomoc Polaków dla ludności żydowskiej w Małopolsce w latach 1939-1945” w Podkarpackim Urzędzie Wojewódzkim w Rzeszowie, taras od strony Ogrodów Bernardyńskich
- 13-30 marca 2023, Przemyśl – prezentacja wystawy „Polacy ratujący Żydów w czasie II wojny światowej” w Pedagogicznej Bibliotece Wojewódzkiej im. Józefa Gwalberta Pawlikowskiego w Przemyślu
- 26 marca 2023 – wywiad z dr. Wojciechem Hanusem w audycji „Historyczne wydarzenie tygodnia” prowadzonej przez Tadeusza Płużańskiego (Polskie Radio 24). Rozmowa będzie dotyczyła rodziny Ulmów i pomocy Polaków dla ludności żydowskiej
- 18 kwietnia 2023, Rzeszów – wykład „Odcienie szarości. Jak być przyzwoitym w nieprzyzwoitych czasach” w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Rzeszowie, filia nr 10
Instytut Pamięci Narodowej w Szczecinie
- 24 marca 2023, Szczecin – spektakl „Sprawiedliwi” w Książnicy Pomorskiej o godz. 20.00. Wstęp wolny
- 24 marca 2023, Szczecin – uroczystość upamiętniającą Sprawiedliwych Wśród Narodów Świata, którzy byli mieszkańcami Szczecina. Planowane jest zapalenie zniczy oraz oddanie hołdu przy grobach Sprawiedliwych, pochowanych na Cmentarzu Centralnym w Szczecinie
- 24 marca 2023, Szczecin – uroczyste poświęcenie nowego nagrobka śp. Tadeusza Barcikowskiego, Sprawiedliwego Wśród Narodów Świata. Nagrobek został w całości sfinansowany przez IPN
- 24 marca 2023, Szczecin – pokaz filmu „Matusia” w kinie Zamek o godz. 11.00. Film dokumentalny Instytutu Pamięci Narodowej opowiada o akcji ratowania żydowskich dzieci podczas II wojny światowej przez zakonnice ze Zgromadzenia Sióstr Franciszkanek Rodziny Maryi. Seans poprzedzony prelekcją nt. Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką
- 24 marca 2023, Szczecin – wystawa elementarna „Polacy i Żydzi w czasie II wojny światowej” na Przystanku Historia Szczecin
- 24 marca 2023 – wyprodukowanie okolicznościowego znaczka Rady Pomocy Żydom „Żegota” (replika odznaki)
Instytut Pamięci Narodowej we Wrocławiu
- 22 marca 2023, Wrocław – pokaz filmu „Matusia” w Przystanku Historia im. Kornela Morawieckiego, następnie prelekcja dr. Michała Sierki nt. ratowania Żydów przez Polaków pod okupacją niemiecką
Powiązane wiadomości
-
Polacy ratujący Żydów pod okupacją niemiecką – m. Matylda Getter
Matka Matylda Getter, dzięki rozbudowanej sieci sierocińców prowadzonych przez Zgromadzenie Sióstr Franciszkanek Rodziny Maryi, prowadziła szeroką akcję ukrywania żydowskich dzieci z warszawskiego getta.
15.03.2021
-
Polacy ratujący Żydów pod okupacją niemiecką – Irena Sendlerowa
Podczas II wojny jedna z najbardziej heroicznych postaci akcji pomocy, eksterminowanym przez Niemców, Żydom. Działała sama i w Radzie Pomocy Żydom „Żegota”. Pomagała bez względu na narodowość i status społeczny potrzebujących, od profesorów uniwersytetu do biedoty. Ikona ratowania żydowskich dzieci; wiele z nich dzięki niej wyprowadzono z getta warszawskiego i ukryto w polskich rodzinach, sierocińcach i klasztorach. Uhonorowana tytułem Sprawiedliwej wśród Narodów Świata.
15.03.2021
-
Historia on-line: Polacy ratujący Żydów pod okupacją niemiecką
Zapraszamy do obejrzenia wybranych nagrań poświęconych tej tematyce. Wśród nich są relacje z konferencji naukowych, promocji książek, programów dokumentalnych oraz wideoczatów historycznych.
15.10.2020
-
Polacy ratujący Żydów pod okupacją niemiecką – wybrane publikacje IPN
17.03.2021
-
Polacy ratujący Żydów pod okupacją niemiecką – Henryk Sławik
Dziennikarz, powstaniec śląski, przedwojenny działacz socjalistyczny. W czasie II wojny światowej organizował pomoc dla polskich i żydowskich uchodźców, którzy znaleźli się na Węgrzech. Szacuje się, że uratował prawie 30 tys. polskich uchodźców, wśród których było ok. 5 tys. Żydów. Przez izraelski Instytut Yad Vashem wyróżniony tytułem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata. Pośmiertnie odznaczony Orderem Orła Białego.
17.03.2021
-
Film IPN „Paszporty Paragwaju”
Internetowa premiera filmu Roberta Kaczmarka „Paszporty Paragwaju” odbyła się 24 marca 2020 r. Film można obejrzeć na stronie głównej IPN oraz na kanale IPNtv w serwisie youtube.
21.03.2020
-
Rada Pomocy Żydom „Żegota” – fenomen w okupowanej Europie
30.11.2017
-
Jan Żabiński „Franciszek”
24.03.2022
-
Rodzina Ulmów
Instytut Pamięci Narodowej przedstawia kompendium wiedzy na temat losów Samarytan z Markowej: Józefa i Wiktorii Ulmów oraz siedmiorga ich dzieci. 17 grudnia 2022 papież Franciszek zatwierdził dekret o męczeństwie rodziny Ulmów i upoważnił Dykasterię Spraw Kanonizacyjnych do jego opublikowania. Beatyfikacja rodziny Ulmów odbędzie się 10 września 2023 r. w Markowej.
16.12.2022
-
Obchody Narodowego Dnia Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką – Markowa, 24 marca 2023
Niech Ich ofiara będzie wezwaniem do szacunku i okazywania miłości każdemu człowiekowi! Byli synami i córkami tej ziemi. Pozostają w naszym sercu (inskrypcja na pomniku Rodziny Ulmów w Sadzie Pamięci w Markowej)
24.03.2023