-
-
1 -
2 -
3
W Polsce – w przeciwieństwie do Europy Zachodniej – za udzielanie pomocy ludności żydowskiej groziła podczas II wojny światowej kara śmierci – wymierzana często całym rodzinom. Ilu Polaków oddało życie, by ratować Żydów? Czy znamy ich historie?
W 65. rocznicę powołania Rady Pomocy Żydom i zbrodni w Ciepielowie Instytut Pamięci Narodowej, Narodowe Centrum Kultury i Picaresque przygotowały premierę filmu „Życie za życie” oraz na debatę „Co wiemy o Kowalskich, którzy ginęli ratując Żydów?” 5 grudnia o godz. 12.00 do Muzeum Niepodległości przy Al. Solidarności 62.
W 2007 przypada 65 rocznica dwóch istotnych wydarzeń w historii relacji polsko-żydowskich:
- 4 grudnia 1942 powołana została Rady Pomocy Żydom przy Delegaturze Rządu RP na Kraj.
- 6 grudnia 1942 we wsi Ciepielów pod Radomiem kilkudziesięciu Polaków zostało zamordowanych za ukrywanie lub udzielanie pomocy Żydom. Rozstrzelano wówczas i spalono m.in. rodzinę Kowalskich z piątką dzieci. W sumie w rejonie Ciepielowa za pomoc udzielaną Żydom zamordowano w tych dniach 33 Polaków.
Film „Życie za życie” składa się z 10 dokumentalnych opowieści o Polakach którzy ponieśli śmierć za ratowanie Żydów. Jedną z opowieści jest historia rodziny Kowalskich z Ciepielowa. Film ma również wersję anglojęzyczną, aby polska młodzież mogła go oglądać wspólnie z rówieśnikami z Izraela czy Europy Zachodniej i USA i rozmawiać o historii obu narodów.
„Życie za życie” jest elementem pakietu edukacyjnego, na który składa się również strona www.zyciezazycie.pl, mająca edukować, ale także gromadzić relacje świadków. Sfinansowany został przez ministra kultury i dziedzictwa narodowego w ramach programu „Patriotyzm Jutra”.
Po projekcji filmu odbyła się dyskusja „Co wiemy o Kowalskich, którzy ginęli ratując Żydów?”. Udział w dyskusji wzięli m.in: dyrektor Żydowskiego Instytutu Historycznego Eleonora Bergman, dyrektor BEP IPN Jan Żaryn, Mateusz Szpytma – historyk IPN, dyrektor NCK Krzysztof Dudek, redaktor naczelny „Rzeczpospolitej” Paweł Lisicki.
Zestawienie obok siebie obu tych rocznicowych wydarzeń – powołania Rady Pomocy Żydom i mordu na polskiej rodzinie – ukazuje dwa ważne a niedoceniane wymiary polskiego zaangażowania w ratowanie Żydów podczas niemieckiej okupacji Polski. Pierwszy – wymiar instytucjonalny, podjęty przez organy władzy wykonawczej RP w okupowanej Polsce ze świadomością grożących konsekwencji. Drugi – bardzo indywidualny wybór ludzi, którzy świadomi byli grożącej im i ich rodzinom śmierci.
Podczas spotkania zapowiedziano książki poświęcone historii osób i instytucji pomagających Żydom podczas II wojny światowej, które wyda w najbliższym czasie Instytut Pamięci Narodowej i Fundacja Instytut Studiów Strategicznych.
Szczegółowych informacji dotyczących projektu udzielają: Krzysztof Noworyta – kierownik Działu Programowego NCK, tel. 601300859 oraz Andrzej Arseniuk – rzecznik IPN, tel. 022-581-85-50.